Përpara Konferencës së OKB-së për Ndryshimet Klimatike të vitit 2024 në Baku (COP29), Organizata Botërore e Shëndetësisë (OBSH) bën thirrje për t’i dhënë fund mbështetjes në lëndët djegëse fosile dhe mbështet qëndrueshmërinë me në qendër njerëzit.
Në publikimin e raportit special COP29 për klimën dhe shëndetin dhe një udhëzues teknik mbi Kontributet e Përcaktuara të Shëndetshme Kombëtar, OBSH u kërkon udhëheqësve botërorë në COP29 të braktisin qasjen e heshtur për adresimin e ndryshimeve klimatike dhe shëndetit.
“Kriza klimatike është një krizë shëndetësore, e cila e bën prioritizimin e shëndetit dhe mirëqenies në veprimet klimatike jo vetëm një imperativ moral dhe ligjor, por një mundësi strategjike për të zhbllokuar përfitimet transformuese shëndetësore për një të ardhme më të drejtë dhe më të barabartë”, tha Dr, Tedros Adhanom Ghebreyesus, Drejtor i Përgjithshëm i OBSH-së. “COP29 është një mundësi thelbësore për liderët globalë që të integrojnë konsideratat shëndetësore në strategjitë për përshtatjen dhe zbutjen e ndryshimeve klimatike. OBSH po e mbështet këtë punë me udhëzime praktike dhe mbështetje për vendet.”
Argument i guximshëm shëndetësor për veprimin klimatik
I zhvilluar nga OBSH në bashkëpunim me mbi 100 organizata dhe 300 ekspertë, raporti special COP29 mbi ndryshimet klimatike dhe shëndetin identifikon politikat kritike në tre dimensione të integruara – njerëzit, vendin dhe planetin. Raporti përshkruan veprimet kryesore që synojnë të mbrojnë të gjithë njerëzit, veçanërisht rreth 3.6 miliardë njerëz që jetojnë në zonat që janë më të ndjeshme ndaj ndryshimeve klimatike.
Raporti nënvizon rëndësinë e qeverisjes që integron shëndetin në politikëbërjen e klimës – dhe klimën në politikëbërjen shëndetësore – duke qenë thelbësore për përparimin. Rekomandimet kryesore të raportit përfshijnë:
-ta bëjnë shëndetin dhe mirëqenien e njeriut masat kryesore të suksesit të klimës;
-t’i japë fund subvencioneve dhe mbështetjes së karburanteve fosile për të mbrojtur shëndetin e njerëzve dhe mjedisin, nëpërmjet investimit në alternativa të pastra dhe të qëndrueshme që reduktojnë sëmundjet e lidhura me ndotjen dhe reduktojnë emetimet e karbonit;
-rritja e mbrojtjes dhe restaurimit të natyrës dhe biodiversitetit, duke njohur përfitimet shëndetësore sinergjike të ajrit të pastër, ujit dhe sigurisë ushqimore, etj.
Veprim i zgjeruar i OBSH-së për shëndetin dhe klimën
Kontributet e Përcaktuara Ndërkombëtare (NDC) të klimës ose kontributet e përcaktuara në nivel kombëtar janë plane dhe angazhime kombëtare të marra nga vendet sipas Marrëveshjes së Parisit. Ndërsa shëndeti është identifikuar si prioritet në 91% të NDC-ve, pak përshkruajnë veprime specifike për të shfrytëzuar përfitimet shëndetësore të zbutjes dhe përshtatjes së klimës ose për të mbrojtur shëndetin nga rreziqet që lidhen me klimën.
Për të mbështetur vendet që të integrojnë më mirë shëndetin në politikat e tyre klimatike, OBSH ka publikuar sot kriteret e cilësisë së OBSH-së për integrimin e shëndetit në Kontributet e Përcaktuara Kombëtare: NDC-të e shëndetshme. Udhëzimi përshkruan veprimet praktike për ministritë e shëndetësisë, ministritë e mjedisit dhe sektorë të tjerë që përcaktojnë shëndetin (p.sh. transporti, energjia, planifikimi urban, uji dhe kanalizimi) për të përfshirë konsideratat shëndetësore brenda politikave dhe veprimeve të tyre të përshtatjes dhe zbutjes.
Përveç nismave të veta, OBSH mbledh 90 vende dhe 75 partnerë përmes Aleancës për Veprim Transformues për Klimën dhe Shëndetin (ATACH). Kjo platformë u krijua për të avancuar angazhimet e marra në COP26 për ndërtimin e sistemeve shëndetësore rezistente ndaj klimës dhe të qëndrueshme, duke përdorur fuqinë kolektive të Shteteve Anëtare të OBSH-së dhe palëve të tjera të interesuara për të çuar përpara këtë agjendë me urgjencë dhe në shkallë të gjerë.
