Presidenti i Serbisë, Aleksandar Vuçiç, ka njoftuar se do të japë dorëheqjen brenda pak javësh, ndërsa vendi do të mbajë zgjedhje të parakohshme presidenciale dhe parlamentare.
Deklarata e liderit populist, i cili ka qenë në pushtet për 13 vjet, vjen pas një viti e gjysmë protestash antiqeveritare, herë pas here të dhunshme, të udhëhequra nga studentët dhe të nxitura nga shembja e një strehe në stacionin hekurudhor të Novi Sadit në nëntor të vitit 2024, ku humbën jetën 16 persona.
Vetëm pak ditë më parë, studentët u mblodhën në Novi Sad për të përkujtuar viktimat e tragjedisë dhe për të kërkuar zgjedhje të parakohshme. Një tjetër protestë studentore është planifikuar të zhvillohet të dielën në qytetin e Kraljevës, në juglindje të Serbisë.
“Do të jem president vetëm edhe për disa javë dhe më pas do të jap dorëheqjen”, u tha Vuçiç mbështetësve të tij gjatë një tubimi proqeveritar në kryeqytetin Beograd. Mandati i tij i dytë dhe i fundit ishte parashikuar të përfundonte në mesin e vitit 2027.
Vuçiç deklaroi se do të angazhohet për të ndihmuar Partinë Përparimtare Serbe (SNS) të fitojë si zgjedhjet presidenciale, ashtu edhe ato parlamentare, të cilat fillimisht ishin planifikuar për vitin 2027. Ai nuk saktësoi datën e dorëheqjes dhe as kohën kur do të shpërndajë parlamentin, një hap i domosdoshëm për mbajtjen e zgjedhjeve të parakohshme.
Kreu i lëvizjes opozitare studentore “Move-Change”, Savo Manojloviç, tha se dorëheqja e Vuçiçit dhe shpallja e zgjedhjeve të parakohshme janë një përpjekje për të shmangur rënien e tij politike.
“Me dorëheqjen dhe zgjedhjet e parakohshme presidenciale e parlamentare, Vuçiç po përpiqet të paraprijë rënien e tij të pashmangshme, për shkak të protestave dhe lëvizjes studentore, e cila sot gëzon më shumë mbështetje se ai”, u shpreh Manojloviç.
Protestuesit, opozita dhe organizatat për të drejtat e njeriut pretendojnë se tragjedia në stacionin hekurudhor është pasojë e keqmenaxhimit të projekteve publike dhe korrupsionit në qeveri. Ata gjithashtu akuzojnë Vuçiçin dhe aleatët e tij për dhunë ndaj kundërshtarëve politikë, korrupsion të përhapur, lidhje me krimin e organizuar dhe kufizim të lirisë së medias. Presidenti serb dhe bashkëpunëtorët e tij i kanë mohuar vazhdimisht këto akuza.
Aktivistët e lëvizjes studentore dhe partitë opozitare kanë bërë të ditur se synojnë të sfidojnë Vuçiçin dhe Partinë Përparimtare Serbe në zgjedhjet e ardhshme.
Serbia është vend kandidat për anëtarësim në Bashkimin Evropian, por Brukseli i ka kërkuar Beogradit të forcojë shtetin e së drejtës, të garantojë zgjedhje të lira dhe të ndershme, të luftojë korrupsionin dhe krimin e organizuar, si edhe të harmonizojë politikën e jashtme me atë të BE-së, përfshirë vendosjen e sanksioneve ndaj Rusisë për shkak të pushtimit të Ukrainës.
