Kryeministri shqiptar Edi Rama ka mbrojtur me forcë projektin e diskutueshëm të një resorti luksoz prej 4 miliardë dollarësh, të planifikuar nga dhëndri i Donald Trump, duke pretenduar se hakerët iranianë qëndrojnë pas javëve të protestave të zemëruara kundër qeverisë që ka shkaktuar projekti.
Plani, i mbështetur nga Jared Kushner dhe vajza e presidentit amerikan, Ivanka, parashikon ndërtimin e një resorti luksoz në Sazan, ishullin e vetëm të Shqipërisë, si dhe zhvillimin e një zone bregdetare pranë një rezervati të mbrojtur shpendësh, i njohur si habitat i flamingove.
Duke folur në një konferencë në Romë të enjten, Rama konfirmoi se toka bregdetare për projektin është blerë nga investitorët dhe se po kryhet një vlerësim i ndikimit në mjedis, megjithëse tha se projekti ende nuk është miratuar. Vetë ishulli mbetet pronë publike.
“Nuk ka asgjë që duhet të shqetësojë ndonjë ambientalist,” tha ai.
“Zogjtë, ujërat, pemët dhe gjithçka tjetër do të jenë shumë më mirë se sot. Projekti synon të ketë ndikim pozitiv neto: 25 për qind më shumë gjelbërim sesa ka sot.”
Rama tha se një pjesë e madhe e zemërimit publik për projektin, i cili mbështetet nga Affinity Partners, firma e investimeve e themeluar nga Kushner, ishte nxitur dhe amplifikuar nga hakerë nga Teherani. Teherani e ka kritikuar prej kohësh Shqipërinë për strehimin e mijëra anëtarëve të Mujahedin-e Khalq, një lëvizje opozitare iraniane në mërgim.
“Ne kemi vetëm një armik, që është republika e Iranit e Khomeinit,” tha Rama, duke shtuar se Teherani ka kryer “një sulm kibernetik të pamëshirshëm kundër Shqipërisë” gjatë tre viteve të fundit dhe tani ka “hyrë në lojë” edhe në protestat kundër resortit.
Rama këmbënguli se banorët e qytetit më të afërt me resortin e planifikuar e mbështesin gjerësisht projektin dhe “e presin me padurim”, ndërsa pretendoi se shumica e kritikëve dhe protestuesve janë të huaj që urrejnë Trumpin.
“Shumica e shqiptarëve e duan projektin,” tha ai.
“Zemërimi digjital sigurisht është nxitur kryesisht për shkak të Kushnerit dhe Trumpit,” tha Rama, duke pretenduar se vetëm përfshirja e familjes së presidentit amerikan ka mjaftuar për të sjellë “shumë njerëz nga mënyra të ndryshme jetese dhe nga shumë kontinente që thjesht hidhen në sulm”.
Protestat nisën fillimisht disa javë më parë, pasi zhvilluesi rrethoi zonën bregdetare përballë ishullit, të cilin Ivanka ka thënë se e “zbuloi” gjatë një udhëtimi me vela në Mesdhe me bashkëshortin e saj.
Lëvizja që atëherë është përshkallëzuar në një nga më të mëdhatë në vend prej dekadash. Protestuesit, të cilët sjellin flamingo plastike në marshime dhe kanë kërkuar dorëheqjen e Ramës, e kanë paraqitur projektin si simbol të korrupsionit më të gjerë qeveritar.
“Asnjëherë në Shqipëri një qeveri nuk ka tentuar t’u imponojë njerëzve diçka në këtë mënyrë,” tha Petrit Hoxha, një student inxhinierie nga veriu i Shqipërisë, i cili ndodhej në Tiranë për të marrë pjesë në protesta.
“Ne nuk duam që amerikanët të përfitojnë nga ne. I duam si partnerë, por kjo nuk më duket aspak si partneritet.”
Rama pretendoi se përmasat e protestave janë ekzagjeruar qëllimisht përmes qarkullimit të videove nga protesta të zhvilluara në vende të tjera të botës, të paraqitura rrejshëm si pamje nga rrugët e Shqipërisë.
Kushner e konceptoi për herë të parë projektin në vitin 2021, kur ishte në një udhëtim me jaht në Mesdhe dhe u takua për herë të parë me Ramën, siç kryeministri i ka thënë më herët FT-së.
Shqipëria, ende një nga vendet më të varfra të Europës, vitet e fundit është mbështetur gjithnjë e më shumë te turizmi si pjesë e ekonomisë së saj. Vitin e kaluar, Shqipëria priti rreth 12 milionë turistë të huaj, shumë prej tyre nga Italia, në kërkim të pushimeve më të lira në Mesdhe.
Dëmet e shkaktuara në mjedis përgjatë vijës bregdetare kanë zemëruar banorët vendas, të cilët thonë se qeveria duhet të përqendrohet te përmirësimi i shërbimeve publike dhe infrastrukturës, në vend që të akomodojë të huajt e pasur.
Parlamenti Europian paralajmëroi të mërkurën Tiranën se duhet të respektojë standardet mjedisore, ndërsa vendi përpiqet të anëtarësohet në bllok.
“Procesi i zgjerimit të BE-së duhet të ecë paralelisht me përparim të vazhdueshëm në garanci të forta mjedisore, sundimin e ligjit, luftën kundër korrupsionit dhe transparencën,” tha eurodeputetja e Gjelbër, Tineke Strik.
Një grup eurodeputetësh do të udhëtojë gjithashtu në Shqipëri më vonë këtë muaj për të vlerësuar situatën në terren, shtuan ata./Financial Times
