Një raport i ri paralajmëron se tetë nga kompanitë më të mëdha të inteligjencës artificiale në botë nuk kanë plane të besueshme për të parandaluar rreziqe katastrofike nga teknologjitë e tyre, ndërsa gara për të ndërtuar sisteme gjithnjë e më të fuqishme po përshpejtohet.
Vlerësimi, i publikuar nga Future of Life Institute në kuadër të “Winter AI Safety Index 2025”, analizon performancën e firmave si OpenAI, Anthropic, Google DeepMind, Meta, xAI, DeepSeek, Alibaba Cloud dhe Z.ai, dhe konstaton mungesë strategjish konkrete për të shmangur keqpërdorimin ose humbjen e kontrollit mbi sistemet e avancuara të AI-së.
Sipas analistëve të pavarur, asnjë kompani nuk ka paraqitur një plan të testueshëm për ruajtjen e kontrollit njerëzor mbi sisteme shumë të fuqishme, teksa industrisë i afrohet synimi për inteligjencë të përgjithshme artificiale dhe superinteligjencë.
Profesori i informatikës në UC Berkeley, Stuart Russell, thekson se kompanitë pretendojnë se mund të ndërtojnë AI mbinjerëzore, por nuk kanë treguar si do të shmangin humbjen e kontrollit, duke shtuar se nivelet e rrezikut të pranuara sot janë shumë më të larta se standardet në sektorë kritikë si energjia bërthamore.
Raporti vëren përparime të pjesshme në transparencë dhe kërkim për sigurinë, veçanërisht te Anthropic, OpenAI dhe Google DeepMind, por evidenton mangësi: Anthropic për vendime që dobësojnë privatësinë, OpenAI për pragje të paqarta sigurie dhe mungesë mbikëqyrjeje të pavarur, si dhe Google DeepMind për varësi nga vlerësues që paguhen nga vetë kompania.
Një zëdhënës i Google DeepMind i tha Euronews Next se kompania ndjek një qasje rigoroze shkencore për sigurinë. Ndërkohë, pesë firmat e tjera shënuan përparim të pabarabartë; xAI publikoi një kuadër sigurie, por të kufizuar, ndërsa Z.ai u vlerësua për publikimin pa censurë të vlerësimeve të jashtme, megjithëse iu kërkua më shumë transparencë në qeverisje dhe menaxhim rreziku.
Sipas presidentit të FLI-së, Max Tegmark, skandalet e fundit dhe dëmet e raportuara tregojnë se edhe liderët e industrisë kanë ende shumë hapësirë për përmirësim, teksa rreziku nga AI kërkon standarde më të forta globale dhe zbatim real të angazhimeve për siguri./Përshtati nga Euronews, ekofin.al
