UBS-ja është tashmë e vetmja bankë evropiane mes 10 bankave që konsiderohen më të avancuara në përvetësimin e inteligjencës artificiale, pasi HSBC-ja doli nga grupi i bankave të nivelit të parë në Indeksin Evident të Inteligjencës Artificiale. Ndërkohë, JPMorgan Chase e ka zgjeruar epërsinë dhe bankat e Amerikës së Veriut kanë forcuar më tej dominimin e tyre.
UBS-ja e Zvicrës është e vetme për Evropën në dhjetëshen e parë të një renditjeje vjetore që mat se sa larg kanë shkuar bankat e mëdha në përdorimin praktik të inteligjencës artificiale, ndërsa bankat e Amerikës së Veriut, të udhëhequra nga JPMorgan Chase, po shkëputen gjithnjë e më shumë.
Renditja, e publikuar të martën nga Evident, një kompani që ndjek përvetësimin e inteligjencës artificiale në shërbimet financiare, vlerëson 50 banka të mëdha në Amerikën e Veriut, Evropë dhe rajonin Azi-Paqësor, duke përdorur vetëm të dhëna publike.
Bankat po përdorin teknologjinë për të zbuluar mashtrimet, për të shkruar programe kompjuterike, për të vlerësuar kreditë dhe për të ndihmuar këshilltarët t’u shërbejnë klientëve. 50 bankat kanë bërë publike më shumë se 1 100 përdorime të ndryshme të inteligjencës artificiale që nga viti 2021.
Ato vlerësohen për talentin në fushën e inteligjencës artificiale, i cili ka peshën më të madhe, si dhe për inovacionin, përfshirë kërkimet dhe patentat, përqendrimin e drejtuesve dhe transparencën mbi përdorimin e përgjegjshëm të teknologjisë.
UBS-ja u ngjit një vend, në të gjashtin këtë vit, ndërsa HSBC-ja, me seli në Londër, e cila ishte e teta në vitin 2025, ra në vendin e 11-të.
Bankat evropiane dominojnë dhjetë vendet pasuese, përfshirë bankat britanike Lloyds Banking Group, e cila mbeti në vendin e 15-të, NatWest në vendin e 17-të dhe Barclays, e cila u ngjit katër vende, në vendin e 19-të.
JPMorgan Chase, e cila u rendit në dy vendet e para në të katër kategoritë, e ka zgjeruar epërsinë ndaj Capital One, banka amerikane e renditur e dyta. Royal Bank of Canada ishte e treta, ndërsa CommBank e Australisë e katërta. Në dhjetëshen e parë ka gjashtë banka amerikane dhe dy banka kanadeze.
Evident zbuloi se aftësitë e bankave në fushën e inteligjencës artificiale u përmirësuan pothuajse tre herë më shpejt gjatë vitit të fundit sesa mesatarja e tre viteve paraardhëse. Ky është përparimi më i shpejtë që kur kompania filloi matjet në vitin 2023.
„Ky ishte viti kur inteligjenca artificiale në sektorin bankar kaloi në fazën industriale“, tha Alexandra Mousavizadeh, bashkëthemeluese dhe bashkëdrejtore ekzekutive e Evident.
Punësim, jo pushime nga puna
Evident sfidoi gjithashtu idenë se inteligjenca artificiale do të zvogëlojë ndjeshëm fuqinë punëtore të bankave, duke konstatuar se bankat kryesuese vazhdojnë të punësojnë specialistë të inteligjencës artificiale dhe po i japin përparësi rritjes, në vend të shkurtimit të vendeve të punës.
Kjo bie në kontrast me Standard Chartered, me seli në Londër, e cila tha në maj se do të shkurtonte rreth 7 800 vende pune në sektorët mbështetës deri në vitin 2030, ndërsa mbështetet gjithnjë e më shumë te inteligjenca artificiale dhe automatizimi.
Vendet e punës në zbatimin e programeve kompjuterike u rritën me 4,3% në 50 bankat gjatë vitit të fundit.
Banka amerikane Morgan Stanley po riinveston më shumë se një milion orë pune të zhvilluesve, të çliruara falë platformës së saj DevGen.AI, në vend që të shkurtojë ekipet e teknologjisë së informacionit. Ndërkohë, mjeti STAAT Insights i UBS-së u kursen këshilltarëve të saj rreth 1 200 orë në javë.
„Rolet po ndryshojnë dhe disa vende pune nuk po zëvendësohen, por bankat në krye të Indeksit tonë po rriten dhe po shtojnë numrin e punonjësve“, deklaroi Mousavizadeh.
Dymbëdhjetë banka tani raportojnë një kthim të realizuar ose të parashikuar nga investimet në inteligjencën artificiale, nga tetë banka më parë. Mes tyre është edhe Lloyds, e cila tha në janar se inteligjenca artificiale gjeneruese kishte sjellë rreth 50 milionë paund (58,8 milionë euro) vlerë në vitin 2025 dhe pritet të sjellë më shumë se 100 milionë paund (117,6 milionë euro) këtë vit.
„Me buxhetet për inteligjencën artificiale në nivele rekord, bankat që mund të dëshmojnë kthimin e investimeve të tyre do të vazhdojnë të sigurojnë që paratë të shkojnë në vendet e duhura“, tha Daniel Shackleford Capel, drejtor menaxhues i sektorit bankar në Evident.
Mes shqetësimeve në rritje për kontrollin e sistemeve të inteligjencës artificiale, të cilat po bëhen gjithnjë e më të afta, 80% e bankave kryesuese kanë masa mbrojtëse të avancuara, si kontrollet mbi të dhënat që përdorin modelet dhe përgjigjet që ato japin, kundrejt 40% të bankave të tjera në indeks.
Në Bashkimin Evropian, inteligjenca artificiale e përdorur për të vlerësuar aftësinë kredimarrëse të njerëzve klasifikohet si teknologji me rrezik të lartë sipas Aktit për Inteligjencën Artificiale, megjithëse rregullat për sisteme të tilla u shtynë në korrik deri në dhjetor 2027.
Evident planifikon të shtojë një shtyllë të pestë në indeks në vitin 2027, e cila do të masë rezultatet që bankat arrijnë realisht nga përdorimi i inteligjencës artificiale./Përshtati nga Euronews, ekofin.al
