Të dhënat e Indeksit të Ekonomisë dhe Shoqërisë Digjitale (DESI) për Ballkanin Perëndimor tregojnë se nga viti 2020 deri në vitin 2023, treguesi i shërbimeve publike digjitale për qytetarët ka mbetur pothuajse i pandryshuar në Shqipëri – vetëm 36–37 pikë. Kjo ngecje e vendos vendin në fund të rajonit, shumë poshtë fqinjëve si Serbia dhe Mali i Zi, që kanë shënuar rritje të fortë, dhe shumë lart mesatares së BE-së (75–80 pikë).
Përdorimi i e-qeverisjes: kapërcimi i madh
Ndërkohë, Shqipëria ka bërë revolucion në përdorimin e e-qeverisjes. Nga vetëm 35% përdorues të shërbimeve online në 2020–2021, vendi kaloi në 78% në vitet 2022–2023, duke dalë lider rajonal dhe duke iu afruar mesatares së BE-së. Ndërkohë, Kosova dhe Maqedonia e Veriut pësuan rënie, duke e theksuar edhe më shumë diferencën.
Po kështu, edhe sa u përket shërbimeve digjitale për bizneset, Shqipëria ishte ndër vendet më të mira në rajon për shërbimet digjitale për bizneset në 2020–2021 (68–69 pikë), por në vitin 2022 ra në vetëm 38 pikë – një nga nivelet më të ulëta në rajon. Edhe pse në 2023 pati rikuperim në 66 pikë, niveli mbetet më i dobët se më parë, ndërsa Serbia u ngjit në 82 pikë, pranë standardeve të BE-së.
Të dhënat për formularët e paraplotësuar tregojnë se në vitin 2020 Shqipëria ishte mes liderëve me 77 pikë, por më pas rezultatet ranë në 63–65 pikë. Bosnja dhe Maqedonia ruajtën nivele të larta, ndërsa Serbia arriti kulmin në 2022 me 82 pikë. Shqipëria, megjithëse e fortë në nisje, humbi terren dhe doli nën mesataren rajonale.
Transparenca dhe menaxhimi i të dhënave: pika më e dobët
Në vitet 2022–2023 Shqipëria shënoi vetëm rreth 30 pikë për transparencën e shërbimeve, përfshirjen e përdoruesve në dizajn dhe menaxhimin e të dhënave personale. Ky është ndër nivelet më të ulëta në rajon, krahas Maqedonisë, ndërsa Serbia kryeson me mbi 60 pikë dhe BE-ja me rreth 66.
Të dhënat tregojnë se forca kryesore e Shqipërisë është adoptimi masiv i shërbimeve online nga qytetarët, duke e pozicionuar si lider rajonal, por qëndrimi në vendnumëro, paqëndrueshmëria e shërbimeve për bizneset, rënia te formularët e paraplotësuar dhe transparenca shumë e ulët e bëjnë shërbimin të ketë cilësi të dobët./ekofin.al
