Ndërsa turizmi po përballet me reagime negative gjetkë, ky vend ballkanik përqafon ngrohtësisht amerikanët, duke ofruar mikpritje të pakrahasueshme dhe një nga politikat më bujare të vizave në rajon, shkruan Kathleen Peddicord për prestigjozen “Forbes”.
Me një vijë bregdetare dramatike, rrënoja të lashta, kosto të ulët jetese dhe një politikë vize befasueshëm bujare, Shqipëria po bën bujë—veçanërisht mes udhëtarëve amerikanë dhe nomadëve digjitalë.
Ndërsa shumë vende evropiane zbatojnë kufizime të rrepta të vizës Shengen, Shqipëria shtron tapetin e kuq. Qytetarët amerikanë mund të qëndrojnë për një vit të tërë me të mbërritur—pa dokumente, tarifa apo aplikim për vizë. Është një ofertë e jashtëzakonshme krahasuar me shumicën e vendeve të tjera, të cilat lejojnë vetëm vizita prej një deri në tre muaj.
Sasha Savinov, një ekspert për nomadët digjitalë që drejton blogun e udhëtimeve “Grateful Gnomads”, thotë: “Duke marrë parasysh sa e vështirë është për shqiptarët të vizitojnë SHBA-në edhe si turistë, unë, për vete, e vlerësoj shumë qëndrimin e tyre mikpritës ndaj amerikanëve. Pasi e kam bërë atë qëndrim njëmujor të parë në vend, do të kthehesha me kënaqësi dhe do të rrija më gjatë.”
Bukuria bregdetare dhenjë mirëseardhje e ngrohtë
Riviera Shqiptare është bërë virale në rrjetet sociale për shkak të ujërave të saj ngjyrë bruz të thellë dhe vijës bregdetare të ashpër që rivalizon ishujt grekë, por vjen me një pjesë të vogël të çmimit. Qytete si Vlora ofrojnë jetesë buzë detit pa turma turistësh ose çmime të fryra të pasurive të paluajtshme që gjenden gjetkë në Evropë.
Ajo që e veçon Shqipërinë, megjithatë, është dashuria e sinqertë për amerikanët. Në vitin 2007, George W. Bush u bë presidenti i parë në detyrë i SHBA-së që vizitoi vendin. Vizita e tij u prit me gëzim. “Guida jonë, Ermal, na tregonte histori kur ishte fëmijë dhe sa të emocionuar ishin të gjithë për këtë rast historik,” thotë Sasha. “Ai theksonte se sa shumë e duan shqiptarët SHBA-në dhe sa i lumtur ishte që amerikanët po rezervonin ture me të. Nuk mendoj se e thoshte vetëm për të qenë i sjellshëm.”
Clyde nga Havenbach, një shërbim konsulence për zhvendosje dhe pasuri të paluajtshme i fokusuar te Shqipëria, e përshkruan kështu: “Amerikanët shihen në një mënyrë të mirë këtu. Njerëzit janë miqësorë, kuriozë dhe të hapur. Nuk ka urrejtje apo shikime të çuditshme. Në fakt, shumë shqiptarë e respektojnë SHBA-në, sidomos për shkak të politikës dhe historisë. Të moshuarit shpesh përmendin se si SHBA ndihmoi Kosovën, dhe kjo la një përshtypje të fortë. Të rinjtë ndjekin kulturën amerikane, muzikën dhe madje edhe zhargonin. Nëse i thua dikujt që je nga SHBA, zakonisht reagojnë pozitivisht. Madje mund të trajtohesh edhe më mirë në disa raste.”
Shqipëria është një tokë me histori të pasur
Shqipëria ka një histori komplekse dhe të shtresëzuar. Ajo është shtëpia e kolonive greke si Apolonia e lashtë si dhe rrënojave romake dhe bizantine. Shqipëria veriore kishte lidhje të forta me katolicizmin romak, ndërsa jugu ishte më i lidhur me ortodoksinë lindore.
Vendi shpalli pavarësinë në vitin 1912, por dekada trazirash pasuan. Shqipëria ishte një nga të parat që ra nën Boshtin në Luftën e Dytë Botërore. Më vonë, u rreshtua me Bashkimin Sovjetik të Stalinit dhe pastaj me Kinën maoiste përpara se të bëhej një nga shtetet më të izoluara komuniste në botë. Demokracia erdhi me një kalim të vështirë në vitin 1991.
Sot, Shqipëria është anëtare e NATO-s dhe kandidate për në BE, duke synuar anëtarësimin e plotë deri në vitin 2030. Korrupsioni mbetet një sfidë, por zhvillimi është në rrugë, përfshirë përmirësime të infrastrukturës dhe një sektor turizmi në rritje.
Përvoja e emigrantëve në Shqipëri
Shqipëria është një bazë e shkëlqyer për amerikanët në Evropë. “U njoha me Shqipërinë nga disa miq nomadë digjitalë të cilët më thanë se ishte një marrëveshje shumë e mirë për të gjetur akomodim atje,” thotë Sasha, duke kujtuar si dëgjoi për të. “Ndërsa Airbnb dhe Vrbo janë të mbivlerësuara në qytete të mëdha evropiane si Barcelona dhe Praga, ato ende janë një marrëveshje fantastike në Tiranë.”
Shqipëria po tërheq një turmë gjithnjë e më ndërkombëtare. Sasha thotë, “Gjithnjë e më shumë emigrantë po e gjejnë rrugën këtu nga të gjitha cepat e botës—SHBA, Turqia, Kina dhe më tej. Madje edhe disa nomadë digjitalë po ia japin një mundësi Shqipërisë këto ditë, përfshirë mua.”
Vendi ka prezantuar atë që shumë e quajnë vizë për nomadë digjitalë, zyrtarisht e quajtur “Leje Unike”. Ajo lejon qëndrime për një vit dhe mund të rinovohet, ndonëse të ardhurat e nevojshme për t’u kualifikuar nuk janë të qarta. Por aplikimi për këtë ose një vizë tjetër shpesh është i panevojshëm për amerikanët. Me një vit të plotë të dhënë me mbërritjen, shumë e përdorin atë kohë për të eksploruar dhe për të përcaktuar planet e tyre afatgjata.
Zhvendosja nuk është e ndërlikuar. Clyde thotë: “Ka disa mënyra për t’u kualifikuar për një leje qëndrimi. Mund të aplikosh si pensionist, si i vetëpunësuar, për arsye familjare, ose edhe vetëm të tregosh që ke të ardhura të qëndrueshme. Disa njerëz thjesht regjistrojnë një biznes të vogël për ta bërë procesin më të lehtë.
“Për të aplikuar, do të kesh nevojë për disa gjëra bazë: një kontratë qiraje, dëshmi të të ardhurave ose kursimeve, një certifikatë penaliteti të pastër, sigurim shëndetësor dhe foto pasaporte. Disa dokumente duhet të përkthehen dhe noterizohen. Duket si shumë, por është e menaxhueshme.”
Shqipëria nuk është e përkryer
Shqipëria ka të metat e saj. Anglishtja nuk flitet gjerësisht jashtë kryeqytetit. Infrastruktura mund të jetë e paqëndrueshme. Rrugët në zonat rurale mund të jenë në gjendje të keqe. Standardet e shërbimit ndaj klientit janë ndryshe nga ato që janë mësuar shumica e amerikanëve.
Aktualisht nuk ka fluturime direkte për në SHBA, megjithëse kjo mund të ndryshojë së shpejti. Delta Air Lines thuhet se është në bisedime për një linjë direkte Nju Jork-Tiranë. Një aeroport i ri ndërkombëtar në Vlorë, i projektuar për të pritur avionë transatlantikë, është gjithashtu në zhvillim.
Për shumëkënd, anët pozitive të Shqipërisë i tejkalojnë të metat. Ajo nuk është pjesë e Zonës Shengen, duke e bërë një ndalesë strategjike për këdo që udhëton në Evropë afatgjatë dhe ka nevojë të rifillojë afatin 90-ditor të vizës. Është e sigurt krahasuar me qytetet e mëdha të SHBA. Kultura e kafeneve është e gjallë, dhe kostoja e jetesës është e ulët.
Siç thotë Clyde, “nëse je dikush që dëshiron paqe, më shumë liri dhe një jetë më të lirë, është një opsion i fortë. Do të duhet të përshtatesh me disa gjëra, por kjo është pjesë e përvojës.”
Një vend në prag të ndryshimit
Shqipëria po ndryshon me shpejtësi. Më shumë të huaj po vijnë çdo vit. Ajo u përfshi kohët e fundit në listën e Forbes për “Vendet më të Mira për të Dalë në Pension Jashtë Vendit në 2025.” Ivanka Trump dhe Jared Kushner pritet të investojnë 1.4 miliardë dollarë në një resort luksoz në ishullin shqiptar të Sazanit.
Është një vend në lëvizje, me kureshtje në rritje globale dhe zhvillim të brendshëm që po vendos themelet për një të ardhme të madhe. “Për tani, gjithsesi, është mënyra më e lehtë për amerikanët për të kaluar një vit të tërë në Evropë pa bërë asnjë dokument ose pa paguar asnjë tarifë,” thotë Sasha.
Shqipëria ofron bukurinë e Evropës, mikpritjen e një epoke të shkuar, dhe një tapet mirëseardhjeje të rrallë për amerikanët që duan të ngadalësojnë ritmin, të kursejnë para dhe të përjetojnë diçka autentike./Përshtati nga Forbes, ekofin.al
