Sot banorët e Berlinit do të votojnë për të zgjedhur parlamentin e ri të landit, Abgeordnetenhaus, në të njëjtën ditë me zgjedhjet rajonale në Mecklenburg-Vorpommern.
Gara mbetet krejtësisht e hapur: partia E Majta dhe CDU janë shumë pranë njëra-tjetrës në sondazhet e fundit, të dyja në rreth 20-23%, ndërsa AfD është në 18% dhe të Gjelbrit në 16%. SPD, me 10-12%, ndodhet tashmë dukshëm poshtë rezultatit të saj të vitit 2023.
Kjo do të thotë se mbetet gjithashtu e paqartë se si do të duket peizazhi politik pas votimit.
Sipas sondazheve të fundit, koalicioni aktual CDU-SPD nuk do të kishte më shumicë. Ka ndryshuar edhe fushata e CDU-së: në vend të kryebashkiakut në detyrë, Kai Wegner, kandidat kryesor është senatori për Financat dhe Kulturën, Stefan Evers. Wegner njoftoi gjatë verës, pas muajsh kritikash për mënyrën se si menaxhoi ndërprerjen e energjisë elektrike në janar, se nuk do të kandidonte sërish si figura kryesore e partisë.
Në aspektin programor, CDU po fokusohet te rendi dhe siguria, një shtet më funksional dhe rritja ekonomike. Për këtë qëllim, ajo kërkon forcimin e policisë dhe drejtësisë, përshpejtimin e procedurave të miratimit dhe dixhitalizimin e administratës publike.
Bazuar në sondazhet aktuale, janë të mundshme disa variante koalicioni, përfshirë një qeveri të së Majtës, të Gjelbërve dhe SPD-së ose një aleancë CDU-Të Gjelbrit-SPD. Nëse këto kombinime do të realizohen, do të varet edhe nga fakti se cilat parti do të arrijnë përfundimisht të hyjnë në Abgeordnetenhaus.
Në projeksionin më të fundit të ZDF-së, publikuar më 11 shtator, E Majta rezulton me 23%, CDU me 21%, AfD me 17%, të Gjelbrit me 16% dhe SPD me 10%. Sipas këtyre shifrave, si një aleancë E Majta-Të Gjelbrit-SPD, ashtu edhe një koalicion CDU-Të Gjelbrit-SPD do të kishin shumicën numerike.
Një tablo të ngjashme jep edhe sondazhi më i fundit BerlinTREND i Infratest dimap: E Majta me 21%, CDU me 20%, AfD me 18%, të Gjelbrit me 16% dhe SPD me 12%.
SPD lufton për të mbetur në qeveri
Socialdemokratët kanë rënë tashmë në 10-12% në sondazhe. Në vitin 2023 ata kishin marrë 18.4%.
Kandidati kryesor i SPD-së është bashkëkryetari i SPD-së së Berlinit, Steffen Krach, me origjinë nga Saksonia e Poshtme, i cili është nën hetim nga prokuroria e Hanoverit lidhur me pretendime për një donacion prej 9,900 eurosh për SPD-në e Berlinit. Krach i mohon akuzat dhe vazhdon fushatën nën sloganin “Wieder Berlin” – “Berlin sërish”.
Në aspektin programor, SPD, ashtu si shumica e partive të tjera, po fokusohet te strehimi i përballueshëm, investimet dhe funksionimi i infrastrukturës. Në programin e saj premton 100 mijë banesa të reja gjatë legjislaturës së ardhshme dhe synon të rrisë nga 30% në 50% pjesën e banesave sociale në projektet e reja të ndërtimit.
Partia planifikon gjithashtu investime në rrugë dhe ura, shkolla, spitale dhe transport publik.
Strehimi i përballueshëm është një nga çështjet kryesore të fushatës edhe për partitë e tjera. Sipas Departamentit të Senatit të Berlinit për Zhvillimin Urban, Ndërtimin dhe Strehimin, në kryeqytet mungojnë më shumë se 100 mijë banesa të reja.
Kësaj i shtohet kërkesa për banesa për rreth 200 mijë persona që pritet të zhvendosen në Berlin deri në vitin 2040. Kjo përkthehet në një nevojë mesatare prej rreth 20 mijë banesash të reja në vit gjatë viteve të ardhshme.
CDU mbështetet kryesisht te ndërtimi më i shpejtë dhe rritja e pronësisë së banesave. Të Gjelbrit i japin më shumë rëndësi strehimit të orientuar drejt interesit publik. E Majta, ndërkohë, kërkon që portofole të mëdha banesash të kalojnë në pronësi publike.
AfD dhe FDP e kundërshtojnë këtë qasje dhe kërkojnë gjithashtu t’i japin përparësi ndërtimit privat dhe reduktimit të rregullimit.
E Majta synon Bashkinë e Kuqe
E Majta ka rritur ndjeshëm mbështetjen që nga zgjedhjet e vitit 2023. Në atë kohë kishte marrë 12.2%, ndërsa në sondazhet aktuale është rreth 21-23%, duke u bërë një nga dy forcat më të mëdha të garës.
Kandidatja kryesore, Elif Eralp, po zhvillon fushatën kryesisht mbi çështjet e qirave dhe politikave sociale. E Majta kërkon, ndër të tjera, kalimin në pronësi publike të portofoleve të mëdha të banesave dhe mbrojtje më të fortë për qiramarrësit.
Edhe në transportin publik, përfitimet sociale dhe politikën klimatike, partia kërkon një rol më të madh të shtetit.
Megjithatë, fushata e së Majtës në Berlin është shoqëruar nga një debat mbi mënyrën se si partia trajton antisemitizmin dhe konfliktin në Lindjen e Mesme.
Një nga shkaqet ishte performanca e reperit Dahabflex në një aktivitet elektoral të organizuar nga dega e së Majtës në Neukölln në fund të gushtit, ku ai brohoriti “Yalla Yalla Intifada, Westbank, Palestine, Gaza” dhe “Death to the IDF” (“Vdekje Forcave të Mbrojtjes së Izraelit”).
Kandidati kryesor i CDU-së, Evers, akuzoi Eralp se nuk kishte vepruar me vendosmëri të mjaftueshme kundër tendencave antisemite brenda partisë së saj.
Eralp e kundërshton këtë dhe thekson angazhimin e saj në luftën kundër antisemitizmit dhe në mbrojtjen e jetës hebraike. E Majta e Berlinit ka miratuar gjithashtu udhëzime të veta për trajtimin e antisemitizmit dhe thotë se synon të mbrojë jetën hebraike në qytet.
Sipas T-Online, drejtuesit e partisë në Berlin ftuan drejtuesit e degës së Neukölln në një mbledhje të jashtëzakonshme, ku, sipas Eralp, “u mor një vendim unanim se performanca e Dahabflex ishte një gabim dhe se ne kundërshtojmë çdo formë dhune”.
AfD drejt dyfishimit të votave edhe në Berlin?
Edhe AfD ka shënuar një rritje të fortë në Berlin. Në zgjedhjet e përsëritura të vitit 2023 mori 9.1%, ndërsa aktualisht rezulton me 17-18% në shumicën e sondazheve.
Në sondazhin më të fundit BerlinTREND të Infratest dimap arriti në 18%, duke u renditur si forca e tretë pas së Majtës dhe CDU-së. Krahasuar me vitin 2023, pjesa e saj e votave është pothuajse dyfishuar.
Partia drejtohet përsëri nga Kristin Brinker, e cila kandidon për herë të tretë si kandidatja kryesore e AfD-së. Megjithatë, ashtu si kandidati i të Gjelbërve, Brinker nuk njihet gjerësisht nga publiku.
Në sondazhin aktual të Infratest dimap, rreth dy të tretat e të anketuarve thonë se nuk e njohin Brinker ose nuk e njohin aq sa për ta vlerësuar. Një situatë e ngjashme paraqitet edhe për Werner Graf të të Gjelbërve.
Në fushatë, AfD po fokusohet kryesisht te migracioni dhe siguria e brendshme. Partia kërkon ndalimin e pranimit të azilkërkuesve në Berlin dhe “dëbimin e menjëhershëm të të gjithë deri në 20 mijë personave në Berlin që janë të detyruar të largohen nga vendi”.
Për banesat e subvencionuara dhe ato në pronësi të shtetit, AfD kërkon shpërndarjen e tyre përmes një sistemi pikësh, në mënyrë që përparësi të kenë banorët e Berlinit që kanë jetuar prej kohësh në qytet dhe punojnë në “profesione me rëndësi sistemike”, si policia, zjarrfikësit, shëndetësia ose grumbullimi i mbetjeve.
Për pjesën tjetër, partia kërkon nxitjen e ndërtimeve përmes heqjes së taksës së transferimit të pronës ose përshpejtimit të procedurave të planifikimit.
Pavarësisht rezultateve të larta në sondazhe, partia mbetet jashtë çdo mundësie për pjesëmarrje në qeveri: CDU, SPD, të Gjelbrit dhe E Majta kanë përjashtuar të gjitha formimin e një koalicioni me AfD-në.
A do të jenë të Gjelbrit vendimtarë për formimin e qeverisë?
Të Gjelbrit aktualisht rezultojnë me rreth 16.5%, dukshëm më poshtë se rezultati prej 18.4% që morën në vitin 2023.
Megjithatë, ata mund të luajnë një rol vendimtar në formimin e qeverisë: si një aleancë E Majta-Të Gjelbrit-SPD, ashtu edhe një koalicion CDU-Të Gjelbrit-SPD do të kishin shumicën matematikore sipas projeksioneve aktuale.
Kandidati kryesor, Werner Graf, po përpiqet t’i paraqesë të Gjelbrit në mënyrë më pak konfrontuese gjatë fushatës. Ai synon të shmangë përplasjet e mëdha të viteve të fundit, si debati mbi Friedrichstrasse.
Vetë Graf tha për rbb se të Gjelbrit “kanë mësuar nga kjo”. Në vend të kërkesave fort polarizuese, ai po përdor një ton më pragmatik dhe po paraqitet si një politikan që mund të bashkojë parti të ndryshme.
Në debatin elektoral pak para ditës së votimit, si kandidatja kryesore e së Majtës, Eralp, ashtu edhe kandidati i SPD-së, Krach, kërkuan haptazi bashkëpunim me të Gjelbrit.
Graf shprehu gatishmëri për një aleancë dhe bëri thirrje për një “qeveri progresive”. Ai përjashton çdo bashkëpunim me AfD-në.
Volt, FDP dhe BSW luftojnë për të hyrë në parlament
Krahas partive më të mëdha, Volt, FDP dhe BSW konkurrojnë gjithashtu për të hyrë në Abgeordnetenhaus. Për të tria, pragu prej 5% është pengesa vendimtare.
Volt merr pjesë për herë të parë në zgjedhjet për parlamentin e Berlinit dhe po fokusohet kryesisht te dixhitalizimi, reforma e administratës dhe përshpejtimi i ndërtimit të banesave.
FDP kërkon të rikthehet në parlamentin e landit me kandidatin e saj kryesor Christoph Meyer dhe po zhvillon fushatë për më pak rregullim, më shumë investime private dhe rritjen e pronësisë së banesave.
Në fazën përfundimtare të fushatës, Meyer mbështetet gjithashtu nga kryetari i partisë Wolfgang Kubicki, i cili është shfaqur me të në Berlin në disa raste.
Aleanca Sahra Wagenknecht, BSW, rezulton me 3-4% në sondazhe dhe për këtë arsye duhet të luftojë për të kapërcyer pragun për hyrjen në Abgeordnetenhaus.
Partia merr pjesë për herë të parë në zgjedhjet për parlamentin e Berlinit dhe drejtohet nga Alexander King dhe Michael Lüders.
Në këtë fushatë, politika e jashtme dhe politika e paqes po luajnë një rol jashtëzakonisht të madh për zgjedhje të nivelit të një landi.
King kërkon përfundimin e sanksioneve kundër Rusisë dhe negociata me Moskën. BSW kërkon gjithashtu përmirësimin e marrëdhënieve me Rusinë dhe po synon votuesit rusishtfolës në Berlin.
Partia dëshiron gjithashtu të parandalojë mbylljen e Shtëpisë Ruse në Friedrichstrasse, e cila operohet nga Rusia.
Vandalizëm: dëmtohen posterat elektoralë
Gjatë fushatës aktuale zgjedhore në Berlin, policia ka regjistruar më shumë se 1,300 raste të dëmtimit të posterave elektoralë ndërmjet 2 gushtit dhe 16 shtatorit.
Sipas Bild, e cila i kërkoi policisë së Berlinit të dhëna, posterat e AfD-së janë dëmtuar veçanërisht shpesh: në të gjithë qytetin janë regjistruar deri tani 801 raste të dëmtimit kriminal të posterave të kësaj partie.
Më pas renditet CDU me 148 raste, kandidatët ose listat e pavarura me 102, E Majta me 95, SPD me 88, Aleanca 90/Të Gjelbrit me 37, FDP me 30, BSW me 16, Volt me 13 dhe ÖDP me dy raste. /Përshtati nga Euronews, ekofin.al
