Nga Sadie Whitelocks, Metro.co.uk
Kur i dërgova një shoku fotografi nga aventura ime e fundit në mal, përgjigjja e tij e menjëhershme është: “A je në Dolomite?”
Është një gabim i lehtë për t’u bërë. Fotografitë tregojnë maja të thepisura, lugina të gjera dhe qiell të kaltër të shkëlqyeshëm, pikërisht peizazhi që do të prisje të gjeje në Italinë veriore.
Por ka një detaj që tregon se jam diku tjetër: pothuajse nuk ka turistë të tjerë.
Në fakt, jam në Shqipëri, thellë në Alpet Shqiptare, të njohura edhe si Malet e Nemuna dhe nuk ka as teleferik, as tarraca me Aperol dhe as shkopinj selfie.
Shqipëria është kthyer me shpejtësi në një nga destinacionet më të njohura të Evropës, kryesisht falë resorteve të saj të lira bregdetare. Por këtë vit ajo është gjendur në qendër të vëmendjes për arsye shumë larg plazheve të arta.
Një projekt luksoz i lidhur me Jared Kushner, dhëndrin e Donald Trumpit, ka shkaktuar protesta të shumta në vend, duke e futur bregdetin spektakolar të Shqipërisë dhe betejat politike në qendër të vëmendjes ndërkombëtare.
Megjithatë, më në veri, gjithçka është e qetë.
Alpet Shqiptare shtrihen në Shqipëri, Kosovë dhe Mal të Zi, duke formuar një hapësirë të egër malore me male të larta gëlqerore, lugina të thella dhe liqene akullnajore. Ndihet si një botë krejt tjetër krahasuar me shtigjet e mbipopulluara të Dolomiteve.
Kështu, për t’u shpëtuar turmave, regjistrohem në një sfidë shtatëditore malore në Ballkan, e cila përfshin ngjitjen në tri nga majat më të larta të rajonit.
Objektivi ynë i parë është Mali i Korabit, 2.764 metra i lartë, mali më i lartë si në Shqipëri, ashtu edhe në Maqedoninë e Veriut.
Pas uljes në kryeqytetin, Tiranë, udhëtojmë drejt veriut, në drejtim të maleve, ku vendosemi në një shtëpizë malore çuditërisht komode.
Kisha imagjinuar dhoma të thjeshta me shtretër të përbashkët dhe dushe të ftohta. Në vend të tyre gjejmë dhoma të rehatshme, në stil alpin, si dhe një tjetër zbulim të këndshëm: Shqipëria vazhdon të jetë jashtëzakonisht e përballueshme.
Një birrë vendase Korça kushton rreth 1 £, ndërsa darka është një festë e vërtetë me ushqime tradicionale shqiptare: byrek me mish, djathë ose spinaq, speca të mbushura dhe flija, një gatim tradicional në formën e një petulle të shtresuar, i përgatitur duke pjekur shtresa të holla brumi me ajkë ose kos.
Ngarkim me karbohidrate, në stil ballkanik.
Të nesërmen në mëngjes, grupi ynë prej 16 personash niset drejt Korabit.
Jemi nga Mbretëria e Bashkuar, Shtetet e Bashkuara të Amerikës, Australia dhe Zelanda e Re, por shumë shpejt bashkohemi rreth të njëjtit mendim: pse nuk e kanë zbuluar këtë vend më shumë njerëz?
Udhërrëfyesi ynë, Roy Petrofski, ka ngjitur male në të gjithë botën dhe ka kaluar dy vjet duke udhëhequr grupe në Alaskë. Megjithatë, ai u kthye përsëri në Ballkan, vendlindjen e tij.
Nuk kërkon shumë kohë për të kuptuar arsyen.
Ajri është i freskët dhe mban erë pishe. Lulet e egra mbulojnë shpatet dhe shtegu është jashtëzakonisht i pastër.
Në vend që të kalojmë mbi bishta cigaresh dhe mbështjellëse ëmbëlsirash, Roy na tregon luleshtrydhe të egra dhe lule delikate mosmëharro.
Ka vetëm një grusht shëtitësish të tjerë. Kryesisht, shoqëruesit tanë janë lopët dhe ndonjë bari aty-këtu.
Pas disa orësh ngjitjeje, arrijmë në majën e Korabit, nga ku Shqipëria dhe Maqedonia e Veriut shtrihen nën këmbët tona. Hamë drekën të rrethuar nga malet përpara se të fillojmë zbritjen.
Një zhytje në një pellg me ujë akull të ftohtë është shpërblimi i përsosur, e ndjekur natyrisht nga një tjetër birrë 1 £.
Megjithatë, nuk ka shumë kohë për t’u zgjatur. Atë mbrëmje kalojmë kufirin për në Kosovë dhe e kalojmë natën në qytetin historik të Gjakovës, shtëpia e një prej pazareve tradicionale më të vjetra dhe më të gjata të vendit.
Dita tjetër sjell Gjeravicën, malin më të lartë të Kosovës, me 2.656 metra lartësi.
Nga këtu, shtegu bëhet edhe më i largët. Pjesën më të madhe të rrugës e bëjmë në këmbë, duke ecur nga një bujtinë malore në tjetrën çdo natë.
Peizazhi është spektakolar, por janë manaferrat ato që na tërheqin më shumë vëmendjen.
Boronicat mbulojnë tokën dhe shohim gra vendase duke i mbledhur, të shoqëruara nga fëmijët e tyre të vegjël. Është një pamje idilike e jetës malore, që duket shumë larg nga qendrat turistike të Evropës.
Pastaj vijnë liqenet. Malet e Nemuna janë të mbushura me pellgje akullnajore në lartësi të mëdha, shumë prej të cilave janë vende të parezistueshme për të notuar. Roy na tregon se udhëtimet e tij «Ecje dhe Not» janë bërë gjithnjë e më të njohura, ndërsa noti në natyrë po fiton popullaritet.
Ne e vëmë në praktikë idenë, duke u freskuar me një not para dhe pas ngjitjes në Gjeravicë.
Temperaturat po i afrohen të 30-ave, kështu që uji i akullt nuk është më një ndëshkim, por një shpëtim.
Atë mbrëmje mbërrijmë në bujtinën Gacaferi, të drejtuar nga Safete Gacaferi dhe familja e saj.
Një ditëlindje në grupin tonë na jep një justifikim për një darkë veçanërisht të bollshme, ku një gatim me oriz është aq i shijshëm, saqë disa prej nesh marrin edhe nga një racion të tretë.
Do të na duhen kaloritë. Të nesërmen na pret dita më e gjatë, me më shumë se 20 kilometra ecje.
Një pjesë e rrugës ndjek «Majat e Ballkanit», një shteg rrethor 192 kilometra i gjatë që kalon nëpër rajonin e thellë malor të Shqipërisë, Kosovës dhe Malit të Zi.
Është më i frekuentuar se disa nga shtigjet që kemi përshkuar deri tani, por “i frekuentuar” këtu është një term relativ.
Në një moment ndalojmë te kasollja e një bariu, ku një burrë vendas na shërben kafe dhe kek me boronica. Pamja nga shtëpia e tij modeste është e jashtëzakonshme.
Në bujtinën tonë të radhës, mëngjesi shoqërohet me një tjetër gatim fitues me bazë orizi: sutlijashin.
Pastaj vjen koha për Zla Kolatën, majën më të lartë të Malit të Zi, me 2.534 metra lartësi.
Roy dhe bashkëudhërrëfyesi Igli Xhafaj na paralajmërojnë se kjo mund të jetë ngjitja më e vështirë deri tani, me pjesë të pjerrëta dhe ngjitje teknike pranë majës. Nisim me vetëbesim.
Pastaj, pa paralajmërim, moti ndryshon.
Retë afrohen dhe fillon shiu. Me majën ende përpara nesh, Roy dhe Igli marrin vendimin e arsyeshëm për t’u kthyer.
Të mburresh se e arrite majën nuk ia vlen të rrezikosh jetën.
Pasi kthehemi në bujtinë, festojmë edhe një ditë tjetër në male. Më vonë, retë shpërndahen dhe qielli i natës shpërthen nga yjet.
Teksa qëndroj jashtë, mendoj për atë që prisja nga aventura ime ballkanike. Sigurisht jo këtë.
Prisja male, por jo peizazhe që mund të rivalizonin Dolomitet.
Nuk prisja shtigje kaq të zbrazëta, mikpritës kaq bujarë, ushqim të jashtëzakonshëm apo mundësinë për të notuar në liqene akullnajore në mes të një dite ecjeje.
Dhe ndoshta surpriza më e madhe është se sa pak duket ky rajon si një destinacion turistik evropian të paktën për momentin.
Madje i harrova këpucët e ecjes në bujtinën tonë të fundit. Ndoshta ishte një përpjekje e ndërgjegjjes sime për t’u siguruar që duhet të kthehem përsëri për t’i marrë. Dhe sigurisht që nuk do të ankohem./Përshtati nga Metro.co.uk, ekofin.al






