Rreth një e pesta e gazit natyror të lëngëzuar (LNG) në botë, kryesisht nga Qatari, transportohet përmes Ngushticës së Hormuzit. “Në përgjithësi mund të thuhet se kjo mbyllje do të shkaktojë nervozizëm në tregun e gazit dhe ka gjasa të çojë në çmime më të larta të gazit,” tha një zëdhënës i kompanisë më të madhe holandeze të gazit,Gasunie.
Në bursën kryesore të gazit në Amsterdam, çmimi i gazit u rrit me 20 për qind menjëherë pas fillimit të tregtimit, duke arritur në 38.44 euro për megavat-orë. Në hapje, çmimi u rrit me një të katërtën. Kjo ishte rritja më e fortë që nga gushti i vitit 2023. Çmimi kishte arritur kulmin mbi 50 euro në shkurt të vitit të kaluar. Por, falë sasive të mëdha të LNG-së të importuara nga Evropa, çmimi më pas ka rënë.
Sipas zëdhënësit të Gasunie, kjo rritje e re e çmimit vjen në një “kohë shumë të pafavorshme”. Rezervat e gazit në Holandë u tkurrën ndjeshëm këtë dimër dhe tani janë më pak se 11 për qind të mbushura. Gasunie nuk parashikon probleme furnizimi në afat të shkurtër. Megjithatë, kjo është periudha kur magazinat e gazit duhet të rimbushen.
Florence Schmit, eksperte e energjisë në Rabobank, theksoi gjithashtu se Katari është vendimtar për furnizimin me LNG në Azi dhe Evropë. Nëse vendi “nuk mund të eksportojë ngarkesa për shkak të dëmtimeve të infrastrukturës ose kufizimeve të transportit detar, efekti në çmimet globale të gazit do të ishte dramatik”.
Ekspertët në bankën amerikane Goldman Sachs paralajmëruan se çmimet evropiane të gazit mund të më shumë se dyfishohen nëse transporti përmes Ngushticës së Hormuzit ndalet për një muaj.
Konsumatorët holandezë nuk do t’i ndiejnë menjëherë çmimet më të larta të gazit në faturat e energjisë. Kjo do të ndodhë vetëm kur furnizuesit e energjisë të rregullojnë tarifat e tyre.
Sipas Gasunie, Holanda varet vetëm në mënyrë margjinale nga gazi i Katarit. Vitin e kaluar, mbi gjysma e gazit të importuar përmes Holandës erdhi përmes tubacioneve, kryesisht nga Norvegjia dhe nga fusha të vogla holandeze. Pjesa e mbetur, rreth 45 për qind, u importua si LNG. Vetëm një pjesë e vogël e kësaj erdhi nga Katari.
Edhe çmimet e naftës u rritën ndjeshëm të hënën, me rritjen më të madhe ditore në katër vjet. Brent crude, standardi referencë për naftën e Lindjes së Mesme dhe të Detit të Veriut, u rrit me 13 për qind në tregtinë e hershme aziatike në mbi 82 dollarë për fuçi. Të premten, çmimi ishte mbyllur në 72.87 dollarë.
Sa do të zgjasin këto rritje çmimesh mbetet e pasigurt. Disa analistë paralajmërojnë për rritje të mëtejshme, ndërsa të tjerë presin që konflikti të zbutet brenda një ose dy javësh nëse Shtetet e Bashkuara vendosin të ulin tensionet.
