Pas kontakteve me Rusinë, Slloveninë dhe Kinën në lidhje me energjinë bërthamore, dhe nisjes së bashkëpunimit me Francën, Serbia pret të nënshkruajë një marrëveshje me ndërmarrjen shtetërore koreano-jugore KHNP, e cila përfshin edhe hidrogjenin. Ndër opsionet e tjera janë edhe aktivitetet e përbashkëta në segmentin e reaktorëve modularë të vegjël.
Ashtu si shumë vende në Ballkan, Evropë dhe më gjerë që dëshirojnë të ndërtojnë centralin e tyre të parë ose shtesë bërthamor, edhe Serbia po shqyrton mundësitë për projekte të tilla. Zëvendësministri i Minierave dhe Energjisë, Radoš Popadić, i ngarkuar për energjinë elektrike, vizitoi kompleksin më të madh të energjisë bërthamore në botë. Ky kompleks ndodhet në Ulsan të Koresë së Jugut dhe është në pronësi të kompanisë Korea Hydro and Nuclear Power (KHNP).
Sipas njoftimit, zyrtari serb është njohur me standardet teknologjike dhe të sigurisë që zbatohen atje.
“Ministria e Minierave dhe Energjisë ka qenë në kontakt prej disa kohësh me përfaqësues të KHNP dhe presim që së shpejti të finalizohet një marrëveshje me këtë kompani prestigjioze koreano-jugore në lidhje me shkëmbimin e njohurive dhe përvojave në segmentin e energjisë bërthamore dhe hidrogjenit, duke pasur parasysh se ne e shohim energjinë bërthamore si një nga zgjidhjet kyçe për një të ardhme të sigurt, të qëndrueshme dhe me pak karbon për Serbinë. Hidrogjeni është produkti energjetik i së ardhmes dhe përdorimi i tij parashikohet gjithashtu në dokumentet tona strategjike, ndaj është e rëndësishme të shkëmbehen njohuri mbi aplikimin e kësaj teknologjie,” deklaroi Popadić.
Zëvendësministri theksoi se kompanitë koreano-jugore kanë rezultate të provuara në ndërtimin e impianteve bërthamore jashtë vendit. Ai veçoi projektin Barakah në Emiratet e Bashkuara Arabe, i cili drejtohet nga kompania mëmë e KHNP-së, Korea Electric Power Corp. (KEPCO). Vlen të përmendet se reaktori i parë nga katër të tillë ka hyrë në funksionim të rregullt në shtator.
Ministria shtoi se Popadić diskutoi gjithashtu me mikpritësit e tij për mundësitë e bashkëpunimit në projekte që përfshijnë reaktorët modularë të vegjël (SMRs).
Serbia ndryshoi Ligjin për Energjinë në nëntor, duke hequr moratoriumin për ndërtimin e centraleve bërthamore që ishte vendosur në vitin 1989.
Centralet bërthamore ndër zgjidhjet për çmimet, stabilitetin e rrjetit dhe sigurinë e furnizimit
Pjesëmarrësit në tregjet e energjisë parashikojnë një rritje të fortë të kërkesës për energji elektrike për shkak të elektrifikimit të transportit, ngrohjes dhe ftohjes, si dhe për qendrat e të dhënave në të ardhmen dhe nevojat e inteligjencës artificiale.
Faktorët e tjerë që mbështesin nevojën për energji bërthamore janë përpjekjet për të mbajtur çmimet të përballueshme, sigurimin e furnizimit dhe zëvendësimin e burimeve të energjisë bazë. Termocentralet me qymyr në Evropë po mbyllen në shkallë të gjerë dhe statusi afatgjatë i gazit fosil është ende i paqartë.
Ndërkohë, kapaciteti i prodhimit të energjisë nga era dhe dielli po rritet me shpejtësi – por funksionimi i këtyre impianteve varet nga kushtet meteorologjike, prandaj variacionet e paparashikuara janë të shpeshta. Bateritë dhe zgjidhjet e tjera për balancimin dhe fleksibilitetin ndihmojnë në zbutjen e këtyre luhatjeve që ndikojnë në rrjetin elektrik, por ritmi i zbatimit të tyre është ende i ngadaltë.
Serbia po përgatit programin kombëtar për përdorimin paqësor të energjisë bërthamore
Presidenti i Serbisë, Aleksandar Vučić, u takua në vitin 2021 me Drejtorin e Përgjithshëm të Korporatës Shtetërore të Energjisë Atomike të Rusisë, Rosatom, Alexey Likhachev. Ata diskutuan mundësinë e ndërtimit të një centrali bërthamor.
Likhachev e vizitoi Serbinë sërish katër muaj më parë. Ai ofroi ndihmë për projekte të ndryshme, sipas Rosatom, pas takimeve me Vučić-in dhe zyrtarë të tjerë të shtetit. “Ajo që mund të ofrojmë që sot është më e lirë se çmimet aktuale dhe në afat të gjatë do të jetë edhe më tërheqëse,” deklaroi drejtori i përgjithshëm.
Serbia krijoi bashkëpunim vitin e kaluar me kompaninë shtetërore franceze të energjisë EDF. Së bashku me Egis Industries, kompania u përzgjodh për të hartuar një studim teknik mbi përdorimin paqësor të energjisë bërthamore.
Ministrja e Minierave dhe Energjisë, Dubravka Đedović Handanović, zhvilloi një takim në shkurt me ambasadorin e Sllovenisë, Damjan Bergant, për mundësitë e bashkëpunimit dypalësh. Një muaj më pas, ndërmarrja shtetërore “Objektet Bërthamore të Serbisë” nënshkroi një memorandum mirëkuptimi me Institutin Kinez të Energjisë Atomike (CIAE)./Përshtati nga Balkan Green News Energy, ekofin.al
