Kushtet e vazhdueshme të thata kanë çuar në rrjedhën më të ulët të lumenjve pranverorë në të gjithë Evropën që nga fillimi i regjistrimeve në vitin 1992. Ky maj ishte i dyti më i ngrohtë në botë i regjistruar ndonjëherë, i tejkaluar vetëm deri në maj 2024, sipas Shërbimit të Ndryshimeve Klimatike Koperniku (C3S) të BE-së, duke sjellë kushte jashtëzakonisht të thata në Evropën veriperëndimore.
Të dhënat tregojnë se temperatura mesatare globale e ajrit sipërfaqësor ishte 15.79ºC muajin e kaluar, 0.53ºC më e lartë se mesatarja e viteve 1991 deri në 2020.
Muaji maj ishte rreth 1.4ºC mbi mesataren për vitet 1850 deri në 1900 – periudha e përdorur për të përcaktuar mesataren para-industriale. Ai ndërpret një periudhë vape ku 21 nga 22 muajt shkelën këtë prag prej 1.5ºC, megjithëse shkencëtarët e BE-së thonë se kjo nuk ka gjasa të zgjasë.
“Maj 2025 thyen një sekuencë të paparë muajsh mbi 1.5ºC mbi periudhën para-industriale”, thotë Carlo Buontempo, drejtor i C3S në ECMWF.
Nëse bota e shkel apo jo objektivin e Marrëveshjes së Parisit për mbajtjen e ngrohjes globale nën 1.5ºC, matet gjatë dekadave, jo muajve të vetëm, që do të thotë se teknikisht nuk është kaluar.
“Ndërsa kjo mund të ofrojë një pushim të shkurtër për planetin, ne presim që pragu prej 1.5ºC të tejkalohet përsëri në të ardhmen e afërt për shkak të ngrohjes së vazhdueshme të sistemit klimatik”, shton Buontempo.
Pranvera e thatë sjell shqetësime për thatësirë në Evropë
Temperaturat e larta janë shoqëruar me mot të thatë në pjesën më të madhe të botës gjatë muajve të fundit.
Në Evropë, maji solli kushte më të thata se mesatarja në pjesën më të madhe të Evropës veriore dhe qendrore, si dhe në rajonet jugore të Rusisë, Ukrainës dhe Turqisë.
Kjo pranverë ka qenë një kontrast midis kushteve më të thata se mesatarja në veri dhe perëndim dhe kushteve më të lagështa se mesatarja në të gjithë Rusinë jugore dhe veriperëndimore.
Disa pjesë të Evropës veriperëndimore panë nivelet e tyre më të ulëta të reshjeve dhe lagështisë së tokës që nga të paktën viti 1979. Dhe kushtet e vazhdueshme të thata kanë çuar në rrjedhën më të ulët të lumenjve në pranverë në të gjithë Evropën që nga fillimi i regjistrimeve në vitin 1992.
Më shumë se gjysma e tokës në Evropë dhe pellgun e Mesdheut u përball me një formë thatësire nga 11 deri më 20 maj, sipas të dhënave nga Observatori Evropian i Thatësirës. Ky është niveli më i lartë i regjistruar për atë periudhë kohore gjatë vitit që nga fillimi i monitorimit në vitin 2012.
Fermerët në të gjithë Evropën veriore kanë shprehur frikë për të korrat e tyre, me motin jashtëzakonisht të thatë që po vonon mbirjen e grurit dhe misrit. Në Mbretërinë e Bashkuar, Unioni Kombëtar i Fermerëve paralajmëroi në fillim të majit se disa të korra tashmë po dështonin për shkak të pranverës më të thatë të vendit në më shumë se një shekull.
Në fund të majit, Banka Qendrore Evropiane paralajmëroi se mungesa e ujit vë në rrezik gati 15 përqind të prodhimit ekonomik të zonës së euros. Një hulumtim i ri i kryer me ekspertë në Universitetin e Oksfordit zbuloi se uji ishte rreziku më i madh i lidhur me natyrën për ekonominë e zonës së euros./Përshtati nga Euronews, ekofin.al
