Energjia nga era luajti një rol kyç në shndërrimin e Greqisë në eksportues neto të energjisë elektrike vitin e kaluar, për herë të parë që nga viti 2000.
Vendi ka pasur nevojë të importojë një pjesë të konsiderueshme të energjisë elektrike gjatë viteve të mëparshme. Në vitin 2019, importet neto arritën në 10 TWh ose 18% të konsumit total, sipas Ministrit të Mjedisit dhe Energjisë, Nikos Tsafos. Situata ndryshoi dhe Greqia u bë eksportuese neto në vitin 2024, me një tepricë prej 307 GWh.
Përfitimet ekonomike janë të rëndësishme. Bilanci ishte negativ në shumën prej 400 milionë euro në vitin 2019, krahasuar me një tepricë prej 122 milionë euro vitin e kaluar.
Ndryshimi është i dukshëm edhe në çmimet me shumicë të energjisë elektrike. Greqia dikur ishte 34% më e shtrenjtë se Bullgaria para gjashtë vitesh. Sot çmimi është rreth 2% më i ulët.
Tsafos shtoi se energjia nga era ka qenë “sekreti” pas këtij trendi. Greqia ka karakteristika të ndryshme të erës krahasuar me pjesën tjetër të Evropës Juglindore. Në disa periudha, centralet me erë në Greqi prodhojnë sasi të mëdha, ndërsa në tregjet fqinje prodhimi është i ulët.
Era në det pritet të rrisë më tej eksportet
Në fakt, Greqia synon ta shfrytëzojë këtë avantazh edhe më shumë duke zhvilluar parqe të erës në det të hapur. Plani Kombëtar për Energjinë dhe Klimën (NECP) parashikon instalimin e 1.9 GW deri në vitin 2030 dhe 6.2 GW deri në vitin 2035.
Deri tani, përparimi ka qenë i ngadaltë përveç disa projekteve pilot që janë aktualisht në zhvillim. Zonat fillestare për zhvillim në det janë identifikuar dhe plani kombëtar është përditësuar. Megjithatë, një dekret presidencial ende nuk është nënshkruar për të përcaktuar kushtet e sakta për projektet në det.
Pas zhvillimeve të fundit gjeopolitike dhe tregtare, tregu global i energjisë së erës në det përballet me probleme lidhur me rritjen e kostove dhe pasigurinë. Megjithatë, drejtori i Korporatës Helenike për Menaxhimin e Burimeve të Hidrokarbureve dhe Energjisë (HEREMA), Aristofanis Stefatos, beson se përfitimet e mundshme për Greqinë i tejkalojnë këto shqetësime. “Duhet të marrim parasysh përfitimin nga balancimi i energjisë së rinovueshme në përzierjen tonë energjetike përmes energjisë së erës në det”, u shpreh ai së fundmi.
Duke pasur parasysh kapacitetin e lartë të prodhimit, parqet e erës në det pritet të funksionojnë më shumë si centrale me kapacitet bazë sesa si burime të zakonshme të energjisë së rinovueshme të ndërprerë. Një pjesë e madhe e prodhimit mund të shkojë për eksport./Përshtati nga Balkan Green Energy News, ekofin.al
