Kërkesa për energji elektrike e qendrës së të dhënave parashikohet të rritet në rreth 945 teravat orë deri në vitin 2030, më shumë se i gjithë konsumi i energjisë elektrike në Japoni.
E duam ose e urrejmë, inteligjenca artificiale (AI) po bëhet pjesë e jetës sonë të përditshme. Nga blerjet në internet tek kërkimi në ueb, AI po zhvillohet në një mjet të dobishëm, që kursen kohë për njerëzit dhe po ashtu për korporatat.
Pavarësisht të gjithë potencialit që AI të ketë një ndikim pozitiv në krizën klimatike, ka shqetësime për kontributin e tij potencialisht të rëndësishëm në emetimet e gazeve serrë.
Një raport i ri nga Agjencia Ndërkombëtare e Energjisë (IEA) tregon se AI po nxit një rritje masive të kërkesës për energji elektrike. Qendrat e të dhënave, të cilat formojnë shtyllën kurrizore të sistemeve të AI, parashikohet të dyfishojnë kërkesën e tyre për energji në pesë vitet e ardhshme.
IEA parashikon që deri në vitin 2030, kërkesa për energji elektrike e qendrës së të dhënave do të rritet në rreth 945 teravat orë – kjo është më shumë se i gjithë konsumi i energjisë elektrike në Japoni.
Megjithatë, raporti thekson gjithashtu se AI ka potencialin për të ulur emetimet diku tjetër. Ai thotë se nëse miratohet në mënyrat e duhura, kursimet e karbonit që ai përbën mund të kompensojnë emetimet shtesë që gjeneron.
Sa energji ka nevojë AI?
Inteligjenca artificiale kërkon sasi të mëdha energjie për të funksionuar. Fuqia e madhe përpunuese e nevojshme për të mbështetur modele të mëdha gjuhësore vjen nga mijëra serverë të vendosur në qendrat e të dhënave, disa prej të cilëve konsumojnë po aq energji sa një vend i vogël.
Qendrat e të dhënave janë të vendosura në të gjithë botën, megjithëse SHBA kryeson me 5,381 objekte, rreth 40 për qind të tregut global. Vende të tjera me qendra të rëndësishme të të dhënave përfshijnë MB, Gjermani, Indi, Australi, Francë dhe Holandë.
Konsumi i energjisë i këtyre objekteve është i konsiderueshëm. Disa qendra të të dhënave të fokusuara në AI përdorin aq energji elektrike sa dy milionë familje. Në vitin 2023, ato përbënin rreth 1.5 për qind të konsumit të përgjithshëm global të energjisë elektrike, por do të konsumojnë shumë më tepër në vitet e ardhshme.
Trajnimi i AI kërkon një pjesë të madhe të fuqisë së procesorit, dhe për këtë arsye shumë energji elektrike. Hulumtimi i botuar në Journal of Machine Learning zbuloi se trajnimi i modelit popullor OpenAI ChatGPT konsumonte 1,287 megavat orë energji elektrike, duke prodhuar po aq CO2 sa 80 fluturime me distanca të shkurtra në Evropë.
Përdorimi i softuerit kërkon më pak energji për çdo detyrë, por ai shpejt fillon të shtohet kur miliona pyetje dërgohen çdo ditë.
Instituti i Kërkimeve të Energjisë Elektrike zbuloi se, për pyetje, ChatGPT konsumon afërsisht 2.9 vat-orë. Kjo është rreth dhjetëfishi i sasisë së energjisë që kërkohet për një kërkim standard në Google.
Që nga fillimi i vitit 2025, ChatGPT po përpunon më shumë se një miliard pyetje në ditë dhe numri po rritet.
Në fillim të vitit 2025, rreth 8 për qind e të rriturve në SHBA përdornin ChatGPT si motorin e tyre kryesor të kërkimit. Ky është ende një pjesë e numrit që përdorin Google, por duke pasur parasysh se është rritur nga vetëm 1 për qind në qershor 2024, kjo nënvizon zhvendosjen e shpejtë drejt mjeteve të fuqizuara nga AI.
Ekziston gjithashtu fytyra në ndryshim e AI për t’u marrë parasysh. Pyetjet aktuale zakonisht kufizohen në ndërveprime të bazuara në tekst. Aplikacionet e reja për video, imazhe dhe audio të AI nuk kanë precedent, por ka të ngjarë të jenë edhe më të etur për karburant.
A mundet AI të kompensojë vërtet emetimet e veta?
Sipas IEA, shqetësimet se AI mund të përshpejtojë ndryshimet klimatike janë ‘të mbivlerësuara’. Ai thotë se, pavarësisht rritjes, emetimet e shkaktuara nga qendrat e të dhënave do të jenë ende një pjesë e emetimeve totale të lidhura me energjinë në botë, rreth 1.5 për qind.
Më tej, ai argumenton se miratimi i gjerë i AI mund të bëjë një mori aktivitetesh më efikase, duke reduktuar emetimet në fusha të tjera. Kjo mund të jetë nga optimizimi i proceseve industriale, kërkimi shkencor ose inovacioni teknologjik.
IEA vlerëson se aplikimi i gjerë i zgjidhjeve ekzistuese të udhëhequra nga AI mund të çojë në reduktime të emetimeve deri në 5 për qind deri në vitin 2035. Ajo pretendon se kjo do të kompensojë rritjen e emetimeve të gjeneruara nga kërkesa e qendrës së të dhënave.
Një raport i veçantë nga Energy Intelligence parashikoi një dyfishim të kërkesës për energji, por gjithashtu e cilësoi AI si një mundësi kyçe të tranzicionit të energjisë së pastër./Përshtati nga Euronews, ekofin.al
