Ekipi i shkencëtarëve të Shkollës së Mjekësisë të Universitetit Stanford nuk ka nevojë të dinë se si dukeni për të gjetur moshën tuaj. Në vend të kësaj, ata shikojnë një lloj ore fiziologjike: nivelet e 373 proteinave që qarkullojnë në gjakun tuaj.
Ndryshimet në nivelet e proteinave të shumta që migrojnë nga indet e trupit në gjakun qarkullues jo vetëm që karakterizojnë, por me shumë mundësi shkaktojnë fenomenin e plakjes, tha Tony Wyss-Coray, PhD, profesor i neurologjisë dhe drejtor i Qendrës Kërkimore të Alzheimerit në Stanfords.
Puna shkencore që përshkruan kërkimin u botua në Nature Medicine.
Proteinat janë kuajt e punës
Studiuesit analizuan plazmën – fraksionin e gjakut pa qeliza dhe lëng – nga 4,263 njerëz të moshës 18-95 vjeç. “Proteinat janë kuajt e punës së qelizave përbërëse të trupit dhe kur nivelet e tyre relative pësojnë ndryshime thelbësore, kjo do të thotë se edhe ju keni ndryshuar,” tha Wyss-Coray. “Duke parë mijëra prej tyre në plazmë ju jep një pamje të asaj që po ndodh në të gjithë trupin.”
Rezultatet e studimit sugjerojnë se plakja fiziologjike nuk ecën thjesht me një ritëm të përkryer të barabartë, por përkundrazi duket se përshkruan një trajektore më të ashpër, me tre pika të dallueshme përkuljeje në ciklin jetësor të njeriut. Këto tre pika, që ndodhin mesatarisht në moshën 34, 60 dhe 78 vjeç, dallohen si kohë kur numri i proteinave të ndryshme të transmetuara nga gjaku që shfaqin ndryshime të dukshme, rritet në majë.
Kjo ndodh sepse në vend që thjesht të rriten ose të zvogëlohen në mënyrë të qëndrueshme ose të qëndrojnë të njëjta gjatë gjithë jetës, nivelet e shumë proteinave mbeten konstante për një kohë dhe më pas në një moment ose në një tjetër pësojnë zhvendosje të papritura lart ose poshtë. Këto ndërrime priren të grumbullohen në tre pika të veçanta në jetën e një personi: moshë madhore e re, mosha e mesme e vonë dhe mosha e vjetër.
Kërkuesit përcaktuan moshën e tyre duke parë nivelet e përbërë të proteinave brenda grupeve të njerëzve dhe jo në individë. Megjithatë formula e përdorur rezultoi e aftë të parashikonte moshat e individëve brenda një intervali prej tre vjetësh shumicën e kohës. Edhe kur nuk e përcaktoi me saktësi, pati një rezultat interesant: Njerëzit, mosha e parashikuar e të cilëve ishte dukshëm më e ulët se ajo aktuale, doli të ishin jashtëzakonisht të shëndetshëm për moshën e tyre./Përshtati nga Standford Medicine News, ekofin.al
