Banka Kombëtare Çeke (CNB) është e para në Evropë që shqyrton nëse duhet të shtojë kriptovaluta në aktivet e saj rezervë. A do ta ndjekin shembullin edhe vendet e tjera?
Banka Kombëtare Çeke (CNB) së fundmi nisi një investigim nëse do të investonte në kriptovaluta apo asete të tjera digjitale. CNB tha se banka do të konsideronte krijimin e një portofol test Bitcoin për të “mësuar dhe provuar këtë aktiv alternativ shumë të rrezikshëm”, si pjesë e diversifikimit të saj të vazhdueshëm.
“Bitcoin është shumë i paqëndrueshëm dhe një ditë mund të vlejë një nga dy ekstremet – ose zero ose një shumë e madhe,” tha në deklaratë Ales Michl, Guvernatori i Bankës.
Megjithatë, Michl tha në një postim në X se kriptomonedha ia vlen të merret në konsideratë sepse nuk është e lidhur me çmimet e bonove dhe mbetet një “aset interesant për një portofol të madh”.
CNB është banka e parë qendrore evropiane që vlerëson kripto-n si një aktiv rezervë të mundshëm. Çfarë mund të sjellë në sistemin bankar evropian një gjë e tillë?
Çfarë rrezikon një bankë qendrore nëse investon në kripto?
Roli i një banke qendrore është të menaxhojë monedhën e një vendi dhe të kontrollojë ofertën e parasë në qarkullim.
Sipas Matthias Bauer-Langgartner, kreu i politikës së Chainalysis për Evropën, bankat gjithashtu mbajnë rezerva aktive si “mjete efektive” për t’i ndihmuar ata të vendosin politika monetare në vendin e tyre.
Teunis Brosen, kreu i analizës rregullatore në korporatën bankare ING, tha se bankat qendrore janë përgjithësisht shumë “konservatore” me investimet e tyre duke mbajtur një përzierje të obligacioneve të qeverisë, arit, parave të gatshme dhe monedhave të huaja të zgjedhura.
Brosen dhe Bauer-Langgartner thanë se qëllimi është stabiliteti dhe mbajtja e aktiveve likuide, në mënyrë që ato të mund të shiten shpejt nëse është e nevojshme. Bankat gjithashtu duan të projektojnë një imazh të të qenit të fortë dhe solid në rast të një sulmi ndaj monedhës së vendit.
Asetet kripto jo aq të qëndrueshme si Bitcoin që shohin luhatje të mëdha të çmimeve dhe fitimeve janë “në skajin tjetër të spektrit të aseteve”, tha Brosen.
Vlera e Bitcoin është rritur në qiell mbi 900 për qind në pesë vitet e fundit.
Sipas të dhënave financiare të Google, një Bitcoin kishte një vlerë të ulët prej 4,646 € në mars 2020 dhe tani ka një çmim të madh prej 87,828 € në kohën e shkrimit. Megjithatë, kjo rritje nuk ka qenë lineare: vlera e Bitcoin u rrëzua dy herë në 2021 dhe disa herë në 2022 përpara se të ngrihej në 2024.
CNB dhe bankat e tjera qendrore do të kishin mbi 10,000 kriptovaluta për të zgjedhur, por Bitcoin është më e “kriptuara” dhe më likuidja nga të gjitha, tha Brosens. Shkuarja për një lloj tjetër kriptosh bëhet “edhe më e rrezikshme dhe e lëkundshme”.
Pika të mundshme presioni me Bankën Qendrore Evropiane
Menjëherë pasi CNB njoftoi vendimin e saj për të hetuar aktivet e rezervës digjitale, Christine Lagarde, Kryetare e Bankës Qendrore Evropiane (ECB), hodhi poshtë spekulimet se BQE do të ndiqte shembullin.
CNB është pjesë e Sistemit Evropian të Bankave Qendrore, një grup i të gjitha bankave qendrore të Evropës, mandati i të cilave është të koordinojnë stabilitetin e çmimeve.
Megjithatë, Republika Çeke nuk është pjesë e eurozonës, sepse ajo ende përdor korunën çeke si monedhë zyrtare.
Në të njëjtën kohë, BE-ja miratoi ligjin e Tregjeve në Kripto-Asete (MiCA) në 2023, i cili i jep kriptos një kornizë ligjore më të përcaktuar dhe redukton rreziqet kundër mashtrimit dhe manipulimit të tregut.
Bauer-Langgartner shtoi se ky legjislacion, së bashku me interesin e ripërtërirë nga administrata aktuale amerikane dhe tregjet aziatike “ushqejnë diskutimin” nëse Bitcoin është një aktiv i besueshëm.
