Jashtë rrugës së rrahur dhe deri në vitet 1990 të mbyllura për botën e jashtme, Shqipëria është një vend ballkanik që është po aq i bukur dhe mikpritës sa fqinjët e saj më të njohur Greqia dhe Kroacia, shkruan Paige Impink për “Tewksbury Town Crier”.
Shqipëria ndodhet përtej detit Adriatik dhe Jon nga Italia dhe ndan një kufi me disa vende që ishin pjesë e ish-Jugosllavisë – Maqedoninë e Veriut, Malin e Zi dhe Kosovën. Ka një vijë bregdetare të bukur dhe milje plazhe në jug, male që rivalizojnë Alpet në veri dhe një brendësi kodrash dhe luginash, lumenjsh dhe sysh blu që e bëjnë të lehtë të kuptosh pse ishte kaq shumë i kërkuar nga shumica e popujve të lashtë nga Roma, në Greqi e deri në Perandorinë Osmane.
Udhëtimin tonë e nisëm në kryeqytetin e Tiranës. Një qytet i sigurt dhe i përshkueshëm lehtësisht në një ose dy ditë; Arkitektura e tij brutaliste është e përzier me karakteristika të lashta si Ura e Tabakëve, një urë këmbësore e shekullit të 18-të e ruajtur pikërisht përgjatë një trotuari të ngarkuar. Ashtu si në qytetet e tjera evropiane, pirja e duhanit është e zakonshme dhe kultura e kafeneve është e bollshme.
Askush nuk cakton takime, na thanë – nëse shihni një mik në rrugë, thjesht uleni në kafene dhe pini një ekspres dhe bisedoni.
Muzetë janë të dedikuar për të treguar historinë brutale të diktatorit Enver Hoxha dhe atyre që rezistuan me guxim. Muzeu kombëtar ishte në rinovim, por premton të jetë pjesa qendrore e sheshit mbresëlënës Skënderbej – oda e qytetit për heroin e tij Gjergj Kastrioti Skënderbeu, i cili i largoi turqit osmanë nga Shqipëria (dhe pjesa tjetër e Ballkanit) në vitet 1400.
Ushqimi që kishim ishte i shijshëm, i bollshëm dhe i freskët. Brandet e mëdha nuk dominojnë ende, sepse njerëzve u pëlqejnë vërtet pjatat e tyre tradicionale. Tava të pjekura me mish dhe djathë, fasule dhe perime të shërbyera me bukë të freskët të pjekur janë standarde.
Shijuam byrek – petë me djathë ose spinaq brenda, shumë e ngjashme me spanakopitën greke ose boreg-un armen. Byreku është ushqim që shitet në rrugë, në dyqanet e vogla me dritare në mur. Na këshilluan të pinim ujë në shishe gjatë vizitës sonë, pasi sistemi i ujit është i vjetër dhe ka nevojë për përmirësim.
Morëm me qira një makinë, vizituam kështjellën e Krujës, një fortifikim i shekullit të 5-të, i vendosur lart në një kodër në qytetin e lindjes së Skënderbeut. Shumica e ekspozitave ishin në anglisht dhe në Shqipëri, megjithëse përkthimet e tyre kërkojnë pak punë. Muzeu tregon luftëtarin e patrembur dhe përpjekjet e tij në emër të vendit të tij.
Nga atje udhëtuam drejt Beratit, një vend i trashëgimisë botërore të UNESCO-s që është një nga shembujt më të qëndrueshëm të arkitekturës osmane. I mrekullueshëm dhe i përshkueshëm në këmbë, qyteti i 1000 dritareve ndodhet përgjatë lumit Osum. Dekorimet e festave shkëlqenin përgjatë shëtitores ndërsa njerëzit zakonisht ecin pas darkës për t’u shoqëruar me njëri – tjetrin.
Nga Berati vizituam qytetin turistik bregdetar të Sarandës. Për muajin dhjetor, moti ishte i kthjellët dhe në vitet ’60. Rrugës, kaluam me makinë përmes Parkut Kombëtar të Qafës së Llogorasë, një rrugë me kalime dhe shkëmbinj të pjerrët që ofrojnë pamje mahnitëse për në Vlorë, e cila së shpejti do të hapë r një aeroport sezonal dhe me sa duket një vendpushim në pronësi të Trump.
Saranda është një udhëtim me traget 30 minuta për në Korfuz dhe është shumë i popullarizuar nga evropianët dhe shumë më lirë se resortet e tjera të plazhit në Kroaci, Itali dhe Greqi. Zona është gjithashtu një pikë e nxehtë për amerikanët dhe kanadezët që kërkojnë një shtëpi pushimi dhe një bazë të mirë nga e cila mund të vizitojnë vendet e tjera.
Aty pranë Sarandës ndodhet Butrinti, një vend i trashëgimisë botërore dhe arkeologjik të UNESCO-s. I banuar që në kohërat më të hershme, Butrinti ka një amfiteatër, kështjellë dhe rrënoja të vitit 2 pas Krishtit. Duket se lokacioni ishte ideal për banim dhe ishte në udhëkryqin e Greqisë dhe Italisë për tregti.
Romakët, grekët dhe të gjithë në mes kishin disa pretendime për vendin që nga epoka e hekurit. Dhe ndërsa ndiheshim sikur ishim në fund të tokës, në fakt takuam një çift nga Tewksbury që po udhëtonin në atë zonë.
Rrugës për në Tiranë pamë kope delesh dhe lopësh në autostradën e re. Kjo është për shkak të tokës kullosore që është përgjysmuar nga zhvillimi dhe ilustron sfidën e saktë që ka ky vend dhe realitetet me të cilat duhet të kalojë.
Ne pamë fermerët e gjelave të detit, kopshte me portokalli dhe ullinj dhe kaq shumë shtëpi që janë ferma të pavarura brenda mureve të tyre. Në ndalesat e pushimit pamë rezervuarë peshku, si dhe mjaltë dhe produkte të tjera shtëpie.
Dhe ne nuk mund ta mbyllim historinë tonë për Shqipërinë pa përmendur bunkerët. Një tipar magjepsës i vendit janë bunkerët e betonit të ndërtuar nga qindra mijëra në drejtimin e Hoxhës. Udhëheqësi komunist ishte aq paranojak dhe i shkëputur nga bota e jashtme sa mendonte se Shqipëria do të pushtohej. Shqipëria nuk është sulmuar kurrë dhe bunkerët rrinë dhe shkërmoqen.
Përqafimi i një kulture të re dhe lënia e çdo pritshmërie në derë e bëri udhëtimin tonë kaq të dobishëm. Shpresoj se do ta konsideroni Shqipërinë si një destinacion, ose si pjesë të një itinerari më të madh ballkanik. Do ta shihni se është magjepsëse, e bukur dhe e pashkatërruar nga turizmi – një pjesë vërtet e pazbuluar e Evropës!
https://homenewshere.com/tewksbury_town_crier/news/article_1d19e988-d900-11ef-b47c-772044f35451.html
