Sistemi bankar shqiptar e mbylli vitin 2025 me zgjerim të ndjeshëm të kreditimit, duke konfirmuar se financimi i ekonomisë vijon të mbështetet mbi ritme të forta rritjeje. Megjithatë, pas shifrave pozitive fshihen disa zhvillime interesante: individët po marrin gjithnjë e më shumë kredi, veçanërisht për blerjen e banesave, ndërsa pesha e biznesit në portofolin total po zvogëlohet gradualisht. Paralelisht, cilësia e portofolit mbetet e qëndrueshme, me kreditë me probleme në nivelet më të ulëta historike.
Sipas të dhënave të Bankës së Shqipërisë, portofoli total i kredisë arriti në fund të vitit 2025 në 887.8 miliardë lekë, ose rreth 13.9% më shumë se një vit më parë. Ky është një nga ritmet më të larta të zgjerimit të viteve të fundit dhe tregon se kërkesa për financim ka mbetur e fortë si nga familjet, ashtu edhe nga bizneset.
Edhe pse bizneset vazhdojnë të zotërojnë pjesën më të madhe të portofolit të kredisë, pesha e tyre ka ardhur në rënie.
Në fund të vitit 2025, kreditë për bizneset arritën në 516.6 miliardë lekë, duke përfaqësuar 58.2% të totalit, nga 60.3% një vit më parë. Në të kundërt, kreditë për individët u rritën në 371.2 miliardë lekë, duke zënë 41.8% të portofolit, kundrejt 39.7% në fund të vitit 2024.
Kjo tregon se ritmi i kreditimit të familjeve ka qenë dukshëm më i shpejtë se ai i biznesit. Ndërsa kreditë për bizneset u rritën me 10%, ato për individët u zgjeruan me afro 20% gjatë vitit.
Edhe gjatë vitit 2025, kredia për blerjen e banesave vijoi të dominojë financimin e individëve.
Ky segment arriti në 243.6 miliardë lekë, duke përbërë 27.4% të gjithë portofolit të kredisë në vend dhe duke u rritur me 16.7% në raport me vitin paraardhës.
Pas tij renditen kreditë për pasuri të paluajtshme të bizneseve, të cilat zënë 24.4% të totalit.
Një nga zhvillimet më interesante është rritja shumë e shpejtë e kredive konsumatore. Kreditë për “qëllime të tjera” u rritën me 55.3%, ndërsa financimi për blerjen e mallrave të qëndrueshme, si automjete, pajisje shtëpiake apo mobilim, u zgjerua me 29%.
Kjo sinjalizon një rritje të konsumit dhe të besimit të familjeve për të marrë financim, por njëkohësisht tregon se kreditimi nuk po orientohet vetëm drejt investimeve afatgjata.
Brenda portofolit të biznesit, financimi vazhdon të dominohet nga investimet në pasuri të paluajtshme, të cilat arritën në 216.4 miliardë lekë, me një rritje vjetore prej 14.3%.
Rritje kanë shënuar edhe kreditë për blerje pajisjesh, të cilat u zgjeruan me 11%, ndërsa kreditë për kapital qarkullues u rritën me 8.4%.
Në të kundërt, kreditë për hapjen e bizneseve të reja vijojnë të bien, me një tkurrje prej mbi 21%, çka mund të interpretohet si një ritëm më i ngadaltë i krijimit të sipërmarrjeve të reja ose një orientim më i madh drejt financimit të bizneseve ekzistuese.
Analiza sipas sektorëve ekonomikë tregon se bankat vazhdojnë të përqendrojnë kreditimin në aktivitetet tradicionale të ekonomisë.
Sektori i tregtisë me shumicë dhe pakicë vijon të jetë përfituesi kryesor i financimit, duke zënë 30.2% të portofolit të kredive për biznes.
Në vend të dytë renditet ndërtimi me 15.8%, ndërsa industria përpunuese përfaqëson 11.9% të portofolit.
Rritje të konsiderueshme kanë regjistruar gjithashtu kreditë për transportin, akomodimin dhe energjinë, duke reflektuar zgjerimin e këtyre aktiviteteve gjatë vitit.
Një tjetër tendencë e rëndësishme është rritja graduale e kreditimit në monedhën vendase.
Në fund të vitit 2025, 55.8% e portofolit të kredive ishte në lekë, ndërsa kreditë në valutë zbritën në 44.2%.
Ky zhvillim lidhet me politikat e Bankës së Shqipërisë për uljen e euroizimit të ekonomisë dhe me preferencën në rritje të huamarrësve për të shmangur rrezikun e kursit të këmbimit.
Po ashtu, kreditë në valutë të pambrojtura nga luhatjet e kursit ranë në 18.5% të portofolit në valutë, duke reduktuar ekspozimin ndaj një prej rreziqeve më të rëndësishme financiare. /ekofin.al
