Pushimet verore janë periudha kur aeroportet dhe pikat kufitare regjistrojnë fluksin më të madh të udhëtarëve. Megjithatë, përveç dokumenteve të udhëtimit dhe rezervimeve, një element po aq i rëndësishëm është njohja e rregullave doganore dhe aeroportuale.
Çdo vit, mijëra pasagjerë përballen me konfiskimin e sendeve, pagesa shtesë apo vonesa në kufi, thjesht sepse nuk janë informuar mbi kufizimet që zbatohen për transportimin e mallrave. Në shumicën e rasteve, këto situata mund të shmangen lehtësisht me pak minuta informim përpara nisjes.
Mos ngatërroni kontrollin e sigurisë me kontrollin doganor
Shumë udhëtarë i konsiderojnë si të njëjtin proces, por në fakt bëhet fjalë për dy kontrolle të ndryshme.
Kontrolli i sigurisë në aeroport ka për qëllim të garantojë sigurinë e fluturimit. Në këtë fazë kontrollohen bagazhet e dorës dhe sendet që mund të përbëjnë rrezik gjatë udhëtimit.
Kontrolli doganor, nga ana tjetër, lidhet me mallrat që transportohen nga një shtet në tjetrin. Ai verifikon nëse produktet që mbani me vete respektojnë kufijtë sasiorë, nëse kërkojnë deklarim dhe nëse lejohen të hyjnë apo të dalin nga territori i një vendi.
Rregulli i 100 ml për lëngjet mbetet në fuqi
Një nga rregullat më të njohura në aeroportet europiane është kufizimi për lëngjet në bagazhin e dorës.
Në përgjithësi lejohen vetëm enë deri në 100 ml secila, të vendosura në një qese plastike transparente dhe të rimbyllshme me kapacitet maksimal 1 litër. Qesja duhet të paraqitet veçmas gjatë kontrollit të sigurisë.
Në kategorinë e lëngjeve përfshihen jo vetëm pijet, por edhe:
• parfumet;
• kremrat;
• xhelet;
• pastat e dhëmbëve;
• deodorantët në formë spray;
• kozmetikët e lëngshëm.
Përjashtim bëjnë medikamentet e domosdoshme dhe ushqimi për foshnjat, të cilat mund të transportohen në sasi më të mëdha kur justifikohen nga nevojat e udhëtimit.
Kujdes me produktet që u nënshtrohen kufijve doganorë
Për disa kategori mallrash zbatohen kufij sasiorë ose detyrime deklarimi. Këto ndryshojnë sipas vendit ku udhëtoni, por zakonisht përfshijnë:
• produktet e duhanit;
• pijet alkoolike;
• barnat;
• paratë cash mbi kufijtë e përcaktuar nga legjislacioni;
• sendet me vlerë të lartë;
• disa produkte ushqimore me origjinë shtazore.
Nëse transportoni sasi që tejkalojnë kufijtë e lejuar ose mallra me karakter tregtar, autoritetet doganore mund të kërkojnë deklarim dhe pagesën e detyrimeve përkatëse.
Çfarë ndodh me produktet e duhanit?
Produktet e duhanit janë ndër kategoritë më të kontrolluara nga autoritetet doganore.
Kur udhëtohet nga vende jashtë Bashkimit Evropian, në shumë raste lejohen pa pagesë detyrimesh deri në 200 cigare, ose sasitë ekuivalente në puro apo duhan, për sa kohë janë për përdorim personal. Brenda vendeve të Bashkimit Evropian zbatohen rregulla të tjera dhe autoritetet marrin në konsideratë nëse produktet janë për përdorim vetjak apo për qëllime tregtare.
Edhe kur produktet janë blerë në një dyqan “Duty Free”, kjo nuk do të thotë se mund të transportohen pa kufizime. Rregullat e vendit të destinacionit vazhdojnë të zbatohen.
Mos harroni deklarimin e parave cash
Një tjetër rregull që shpesh neglizhohet lidhet me transportimin e shumave të mëdha të parave.
Në shumë vende, përfshirë Shqipërinë dhe vendet e Bashkimit Evropian, shumat mbi 10 000 euro (ose vlera ekuivalente në valuta të tjera) duhet të deklarohen pranë autoriteteve doganore. Mosdeklarimi mund të sjellë procedura administrative dhe masa të tjera të parashikuara nga ligji.
Mos pranoni të transportoni sende për persona të tjerë
Ekspertët e sigurisë aeroportuale japin gjithmonë të njëjtën këshillë: mos merrni në bagazh pako apo valixhe për persona të tjerë nëse nuk e dini saktësisht përmbajtjen e tyre.
Përgjegjësia ligjore për gjithçka që ndodhet në bagazhin tuaj i takon udhëtarit që kalon kufirin.
Cilat janë pasojat nëse nuk respektohen rregullat?
Në varësi të shkeljes dhe legjislacionit të vendit përkatës, pasojat mund të përfshijnë:
• konfiskimin e mallrave;
• gjoba administrative;
• pagesën e detyrimeve doganore;
• vonesa gjatë procedurave kufitare;
• në raste të rënda, procedime administrative ose penale.
Për këtë arsye, autoritetet rekomandojnë që çdo udhëtar të informohet mbi rregullat e shtetit ku udhëton dhe të deklarojë çdo mall që e kërkon ligji.
Këshilla për një udhëtim pa probleme
Për të shmangur surprizat në aeroport apo në doganë, mjafton të ndiqni disa rregulla të thjeshta:
• Kontrolloni paraprakisht rregullat doganore të vendit ku do të udhëtoni.
• Respektoni kufizimet për lëngjet në bagazhin e dorës.
• Verifikoni kufijtë e lejuar për produktet e duhanit, alkoolin dhe mallrat e tjera që i nënshtrohen akcizës.
• Deklaroni mallrat ose shumat e parave që kërkojnë deklarim.
• Mos transportoni sende për persona të tjerë pa e ditur përmbajtjen e tyre.
Pak minuta informim përpara nisjes mund të shmangin vonesa, gjoba dhe konfiskime, duke e bërë udhëtimin më të sigurt, më të shpejtë dhe pa shqetësime.
