Pas transportit dhe furrave të bukës, edhe sektori i turizmit shpreh sfidat për sa i përket detyrimit për vendosjen e terminaleve POS/POI në bizneset e shërbimeve. Detyrim ky që ka hyrë në fuqi që prej 1 qershorit, duke shënuar një hap të rëndësishëm drejt reduktimit të përdorimit të parasë cash dhe zgjerimit të pagesave elektronike në ekonomi. Reforma ka nxjerrë në pah edhe një problem që prek drejtpërdrejt rreth 90 mijë punonjës të sektorit të turizmit dhe shërbimeve: mungesën e mundësisë për të marrë bakshishe përmes pagesave me kartë.
Teksa klientët shqiptarë dhe turistët po përdorin gjithnjë e më shumë kartat bankare për pagesat e tyre, personeli i restoranteve, bareve, hoteleve dhe bizneseve të tjera të shërbimit nuk mund të përfitojë aktualisht nga bakshishet elektronike, për shkak të mungesës së një mekanizmi të dedikuar në sistem.
Kreu i Shoqatës Shqiptare të Turizmit ATA-HORECA, Zak Topuzi, thotë se çështja e bakshishit elektronik është në fazën e fundit të zgjidhjes.
“Qeveria ka një plan ambicioz për reduktimin e pagesave cash në sektorin e shërbimeve. Por ekziston një problem praktik për rreth 90 mijë punonjësit e turizmit: sot ata nuk mund të përfitojnë TIP-in përmes pagesave me kartë, për shkak se nevojitet një përshtatje në sistemin ‘Self Care’ të Tatimeve”, shprehet Topuzi.
Sipas tij, në kushtet kur pagesat elektronike po bëhen normë, mungesa e opsionit për bakshishin elektronik krijon një hendek mes praktikës shqiptare dhe asaj që zbatohet në vendet e zhvilluara turistike.
“Në shumicën e vendeve të botës, fatura elektronike përmban opsionin ‘TIP’, i cili nuk është i detyrueshëm, por i jep mundësi klientit të shpërblejë personelin e shërbimit sipas dëshirës, pa u përfshirë në xhiron e biznesit”, thekson ai.
Përfaqësuesit e industrisë argumentojnë se bakshishi nuk është thjesht një pagesë shtesë, por një element i rëndësishëm motivues për punonjësit e sektorit të shërbimeve, të cilët janë përballur prej vitesh me paga të kufizuara dhe me mungesë të fuqisë punëtore.
Përvoja ndërkombëtare ofron modele të suksesshme. Në Kroaci, për shembull, punonjësit e sektorit mund të përfitojnë deri në 3,600 euro në vit nga bakshishet pa iu nënshtruar tatimit, duke krijuar një stimul shtesë për punësimin dhe qëndrueshmërinë në profesion.
Shoqata Shqiptare e Turizmit ATA-HORECA ka zhvilluar një sërë takimesh me institucionet përgjegjëse për të mundësuar zbatimin e bakshishit elektronik edhe në Shqipëri. Sipas Topuzit, bankat kryesore që operojnë në vend e kanë tashmë gati sistemin operacional, ndërsa zgjidhja pritet të finalizohet pas përshtatjeve të nevojshme në sistemet tatimore.
Ndërsa bizneset po përshtaten me detyrimin e ri për pranimin e pagesave me kartë, sektori i turizmit kërkon që dixhitalizimi të shoqërohet edhe me mundësinë që punonjësit të mos humbasin një burim të rëndësishëm të ardhurash. /ekofin.al
