Tregtia e jashtme e Shqipërisë ka shfaqur sinjale pozitive në muajin maj, me eksportet që janë rikthyer në territor pozitiv pas një periudhe të gjatë luhatjesh. Megjithatë, rritja e importeve me ritme më të shpejta ka bërë që deficiti tregtar të zgjerohet edhe më tej, duke konfirmuar varësinë e ekonomisë shqiptare nga mallrat e importuara.
Sipas të dhënave të publikuara nga INSTAT, eksportet e mallrave arritën në 32,7 miliardë lekë gjatë muajit maj 2026, me një rritje prej 2,8% krahasuar me të njëjtën periudhë të vitit të kaluar. Në raport me muajin prill, eksportet kanë shënuar një rënie prej 6,3%.
Nga ana tjetër, importet vijuan trajektoren rritëse, duke arritur në 80,9 miliardë lekë, ose 4,1% më shumë se në maj 2025 dhe 2,4% më shumë se një muaj më parë. Si rezultat, deficiti tregtar u zgjerua në 48,2 miliardë lekë, me një rritje vjetore prej 5,1%.
Ushqimet dhe materialet e ndërtimit mbajnë në këmbë eksportet
Rritja e eksporteve është mbështetur kryesisht nga sektori i ushqimeve, pijeve dhe duhanit, i cili dha kontributin më të madh pozitiv. Po ashtu, ndikim të rëndësishëm kanë pasur materialet e ndërtimit dhe metalet, si dhe grupi i makinerive, pajisjeve dhe pjesëve të këmbimit.
Në kahun tjetër, sektori që vazhdon të vuajë më shumë mbetet industria fason, me grupin “Tekstile dhe këpucë” që ka dhënë ndikimin më negativ në eksportet shqiptare. Rënia e porosive nga tregjet europiane dhe vështirësitë konkurruese vijojnë të reflektohen në performancën e këtij sektori, i cili prej vitesh ka qenë një nga shtyllat kryesore të eksporteve të vendit.
Energjia dhe karburantet shtyjnë importet lart
Në rritjen e importeve, ndikimin më të fortë e kanë pasur mineralet, lëndët djegëse dhe energjia elektrike, të cilat kanë kontribuar me 3,2 pikë përqindje në zgjerimin e importeve. Rritje kanë shënuar gjithashtu importet e ushqimeve, pijeve dhe duhanit, si dhe produktet kimike dhe plastike.
Kjo tregon se ekonomia shqiptare vazhdon të mbetet e ekspozuar ndaj nevojës për importimin e energjisë dhe lëndëve të para, duke ushtruar presion mbi bilancin tregtar.
Italia humbet terren në eksporte, por kryeson importet
Në aspektin gjeografik, Kosova dhe Greqia rezultojnë partnerët që kanë kontribuar më shumë në rritjen e eksporteve shqiptare gjatë muajit maj. Në të kundërt, Italia, partneri tradicional më i madh tregtar i Shqipërisë, ka regjistruar rënien më të madhe të eksporteve shqiptare, me 7,9%, ndërsa edhe Gjermania ka shfaqur tkurrje.
Ndërkohë, në anën e importeve, Italia dhe Kina kryesojnë rritjen e mallrave që hyjnë në Shqipëri. Importet nga Italia u rritën me 12,2%, ndërsa ato nga Kina me 29,2%, duke konfirmuar forcimin e rolit të ekonomisë kineze në furnizimin e tregut shqiptar.
Mbi gjysmën e tregtisë realizohet me Bashkimin Europian
Të dhënat tregojnë se Bashkimi Europian mbetet partneri dominues tregtar i Shqipërisë. Gjatë muajit maj, 56,5% e gjithë tregtisë së jashtme është realizuar me vendet e BE-së. Eksportet drejt unionit përbënin 66,1% të totalit, ndërsa importet nga BE-ja 52,6% të importeve gjithsej.
Sinjal pozitiv, por jo i mjaftueshëm
Megjithëse rikthimi i eksporteve në rritje është një sinjal inkurajues pas vështirësive të vitit 2025, shifrat tregojnë se ekonomia shqiptare vazhdon të importojë shumë më tepër sesa eksporton. Për çdo 100 lekë mallra të importuara në maj, vendi eksportoi vetëm rreth 40 lekë mallra, çka tregon se sfida e rritjes së prodhimit vendas dhe e zgjerimit të eksporteve mbetet ende larg zgjidhjes.
Në këtë panoramë, rritja e importeve të energjisë dhe dobësia e sektorit fason vazhdojnë të mbeten dy faktorët kryesorë që po rëndojnë mbi bilancin tregtar të Shqipërisë./ekofin.al
