Financat publike kanë regjistruar një performancë më të mirë se pritshmëritë gjatë pesë muajve të parë të vitit 2026, duke reflektuar rritjen e aktivitetit ekonomik, forcimin e administrimit fiskal dhe zgjerimin e bazës së tatimpaguesve. Të dhënat paraprake të Ministrisë së Financave tregojnë se të ardhurat në buxhet kanë tejkaluar planin, ndërsa shpenzimet janë mbajtur nën kontroll, duke krijuar një diferencë të konsiderueshme pozitive mes arkëtimeve dhe daljeve buxhetore.
Sipas raportit, të ardhurat totale për periudhën janar-maj 2026 arritën në rreth 340.5 miliardë lekë, duke realizuar 105.3% të planit të parashikuar. Krahasuar me të njëjtën periudhë të vitit të kaluar, të ardhurat janë rritur me 34.3 miliardë lekë ose 11.2%, një tregues i qartë i zgjerimit të kapaciteteve fiskale të ekonomisë.
Motori kryesor i kësaj performance mbetet administrata tatimore. Të ardhurat tatimore të mbledhura nga tatimet arritën në 120.3 miliardë lekë, ose 8.6% më shumë se në pesëmujorin e parë të vitit 2025. Po ashtu, ato tejkaluan planin me 5.8 miliardë lekë, duke reflektuar një performancë të fortë në mbledhjen e detyrimeve fiskale.
Një nga zërat më dinamikë rezulton TVSH-ja neto e arkëtuar në vend, e cila arriti në 35.8 miliardë lekë, me një rritje prej 17.6% krahasuar me një vit më parë. Kjo rritje sinjalizon zgjerimin e konsumit dhe të aktivitetit ekonomik, ndërsa niveli i rimbursimeve mbetet i konsiderueshëm, me 6 miliardë lekë të kthyer tek bizneset gjatë pesë muajve të parë të vitit.
Një tjetër tregues me rëndësi është tatimi mbi të ardhurat personale, i cili ka shënuar rritjen më të fortë në sistemin tatimor. Të ardhurat nga ky zë arritën në 40.2 miliardë lekë, ose 18.1% më shumë se një vit më parë. Kjo lidhet me rritjen e pagave në sektorin privat dhe publik, si dhe me formalizimin më të madh të tregut të punës.
Ndërkohë, tatimi mbi fitimin ka gjeneruar 26.6 miliardë lekë, por mbetet nën objektivin e planifikuar, duke realizuar vetëm 86% të tij. Ky tregues sugjeron se fitimet e disa sektorëve të ekonomisë nuk kanë ecur me të njëjtin ritëm si konsumi apo punësimi.
Kontribut të rëndësishëm në rritjen e të ardhurave kanë dhënë edhe fondet speciale, ku përfshihen sigurimet shoqërore dhe shëndetësore. Të ardhurat në këtë kategori arritën në 82.9 miliardë lekë, ose 12.8% më shumë se një vit më parë, duke tejkaluar gjithashtu planin e periudhës.
Nga ana tjetër, administrata doganore ka mbledhur 95.2 miliardë lekë, me një rritje modeste prej 2.7% krahasuar me pesëmujorin e vitit 2025. TVSH-ja në import vazhdon të mbetet burimi kryesor i të ardhurave doganore, me 64.2 miliardë lekë të arkëtuara, ndërsa akcizat sollën 26.3 miliardë lekë.
Megjithatë, jo të gjithë treguesit kanë performuar sipas pritshmërive. Renta minerare në eksport realizoi vetëm 78% të planit, duke reflektuar sfidat që vijojnë në sektorin minerar dhe ndikimin e luhatjeve të tregjeve ndërkombëtare.
Në krahun e shpenzimeve, qeveria ka shpenzuar 286.8 miliardë lekë gjatë pesë muajve të parë të vitit, ose 96.8% të planit të periudhës. Krahasuar me të njëjtën periudhë të vitit 2025, shpenzimet janë rritur me 19.7 miliardë lekë ose 7.4%.
Pjesa më e madhe e fondeve është përdorur për shpenzime korente, të cilat arritën në 260.9 miliardë lekë dhe shënuan një rritje prej 7.2% në bazë vjetore. Ndërsa shpenzimet kapitale, që lidhen me investimet publike, u rritën me 9.4%, duke arritur në 25.9 miliardë lekë dhe duke tejkaluar planin me një realizim prej 103%.
Në tërësi, performanca fiskale e pesëmujorit të parë tregon një situatë të qëndrueshme të financave publike. Rritja e fortë e të ardhurave, veçanërisht nga TVSH-ja dhe tatimi mbi të ardhurat personale, ka krijuar hapësira më të mëdha për financimin e politikave publike dhe investimeve. Megjithatë, ecuria më e dobët e tatimit mbi fitimin dhe e rentës mine.ekofin.al
