Vetëm katër industri shkaktojnë 2.7 milionë vdekje në rajonin europian çdo vit, sipas një raporti të ri nga Organizata Botërore e Shëndetësisë (OBSH). Industritë e duhanit, ushqimeve ultra të përpunuara (UPF), karburanteve fosile dhe alkoolit janë “plotësisht ose pjesërisht përgjegjëse” për gati një të katërtën e të gjitha vdekjeve në rajon, sipas raportit kryesor.
“Katër industri vrasin të paktën 7,000 njerëz në rajonin tonë çdo ditë. Të njëjtat entitete të mëdha tregtare bllokojnë rregulloren që do të mbronin publikun nga produktet dhe marketingu i dëmshëm dhe do të mbronin politikat shëndetësore nga ndërhyrja e industrisë,” Dr Hans Kluge, Drejtor Rajonal i OBSH-së për Europën, thuhet në një deklaratë.
Raporti detajon se si këto industri përdorin taktikat e marketingut për të rritur fitimet në kurriz të shëndetit publik në një sulm të gjerë ndaj industrive komerciale. “Industritë përdorin një libër të ngjashëm lojërash për të maksimizuar fitimet, për të rritur fuqinë e tregut dhe për të krijuar mjedisin më të mirë brenda të cilit mund të rriten më tej,” thotë raporti, me përpjekjet për të kontrolluar ndikimet e tyre negative shëndetësore të sfiduara.
OBSH Evropa kërkon rregulla më të forta se si tregtohen produktet që dëmtojnë shëndetin, parandalimin e konflikteve të interesit dhe adresimin e monopoleve. Sipas shifrave të raportit, duhani shkakton 1.1 milionë vdekje në vit në rajon, ndërsa alkooli shkakton më shumë se 420,000.
Lëndët djegëse fosile shkaktojnë më shumë se gjysmë milioni vdekje në vit në rajon, ndërsa dietat e pasura me mish të përpunuar, natrium, pije me sheqer dhe yndyrë shkaktojnë afërsisht 390,000 vdekje në vit në rajon, zbuloi raporti.
OBSH tha se aktorët komercialë përpiqen të ndikojnë në politikë, të paraqesin veten si “partnerë kyç të qeverive në trajtimin e dëmeve shëndetësore që lidhen me produktet e tyre” dhe përpiqen të shpërqendrojnë dëmet e produkteve të tyre.
Një shembull i cituar në raport është kompania e duhanit Philip Morris International që dhuron ventilatorë për përgjigjen ndaj COVID-19. Në një rast tjetër studimi, raporti detajonte se si industria përdori një fushatë PR për të kundërshtuar një taksë mbi pijet e ëmbla me sheqer në Estoni.
“Taktikat e industrisë përfshijnë shfrytëzimin e njerëzve të cenueshëm përmes strategjive të marketingut të synuar, mashtrimit të konsumatorëve dhe bërjes së pretendimeve të rreme për përfitimet e produkteve të tyre ose kredencialet e tyre mjedisore,” shtoi Kluge.
Zëvendëskryeministri belg dhe ministri i shëndetësisë, Frank Vandenbroucke, i cili nisi raportin, tha: “Përpjekjet tona aktuale janë ende të pamjaftueshme në rregullimin e praktikave të dëmshme të aktorëve tregtarë për shëndetin, dhe veçanërisht ato të industrive që dëmtojnë shëndetin”.
“Unë u bëj thirrje të gjithë parlamentarëve dhe politikëbërësve të sapozgjedhur evropianë të njohin shkallën e këtij problemi dhe ndikimin e gjerë që kanë praktikat e industrisë në shëndetin publik dhe në të vërtetë proceset tona demokratike,” shtoi ai.
Në përgjigje të raportit, Rebeca Fernández, drejtoresha shkencore në FoodDrinkEurope, e cila përfaqëson industrinë europiane të ushqimit dhe pijeve dhe u emërua në mënyrë specifike në seksionin mbi pijet e ëmbla me sheqer, tha se lidhja e “konsumit të ushqimeve të përpunuara me duhanin dhe fosilet industria e karburantit është e papërgjegjshme dhe jashtëzakonisht mashtruese”.
“Ne të gjithë kemi nevojë për ushqim dhe të gjithë kemi nevojë për ushqim të përpunuar,” shtoi ajo, duke thënë se raporti i OBSH-së nuk theksoi se nuk ka “asnjë përkufizim të dakorduar” të ushqimeve ultra të përpunuara.
